NG là gì ? Phân loại, nguyên nhân và quy trình xử lý hàng lỗi NG trong sản xuất

NG là viết tắt của “No Good” hoặc “Not Good”, dùng để chỉ các sản phẩm không đạt yêu cầu chất lượng trong quá trình sản xuất. Hàng NG cần được phát hiện, cách ly và xử lý kịp thời để tránh ảnh hưởng tới chất lượng thành phẩm và chi phí vận hành.

Trong bài viết này, ITG Technology sẽ giải thích NG là gì?, cách phân loại hàng NG và quy trình xử lý hàng lỗi trong sản xuất theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng.

NG là gì trong sản xuất?

NG (No Good/Not Good) là ký hiệu dùng trong sản xuất để chỉ sản phẩm không đạt yêu cầu chất lượng sau khi kiểm tra. Sản phẩm NG có thể bị lỗi về hình dạng, kích thước, tính năng hoặc các tiêu chí kỹ thuật khác và cần được phân loại, cách ly để xử lý.

Hình bên dưới là một ví dụ thực tế của cụm từ NG trong sản xuất. Thiết bị cảm biến cho biết chất lượng hàng là đạt yêu cầu (màn hình của thiết bị hiển thị OK) hay là lỗi, hỏng (màn hình thiết bị hiển thị NG) để từ đó, doanh nghiệp có thể tiến hành phân loại hàng, phân phối hay xử lý, loại bỏ chúng.

Hình 1: NG được ứng dụng trong kiểm định chất lượng thành phẩm (thuốc, thiết bị điện) trước khi được phân phối

Ngoài ra, ở một số doanh nghiệp, ‘defects’ hay ‘defective products’ cũng được sử dụng tương đương với thuật ngữ NG. Sự khác biệt ở đây chủ yếu nằm ở công đoạn khi kiểm định hàng hóa. Các thiết bị kiểm định chất lượng hàng hóa thường biểu thị kết quả hàng không đạt chất lượng bằng NG, và những sản phẩm đó sẽ được chuyển đến khu vực riêng dành cho hàng lỗi và thường được đánh dấu là “defective” hoặc “defective products”.

Các sản phẩm dầu gội đầu được thiết bị kiểm định chất lượng nhận dạng là “NG” sẽ được chuyển tới thùng hàng riêng được dán nhãn “defective”

4 dạng No Good thường gặp

Không chỉ lỗi do sản phẩm bị hỏng mà còn có 4 dạng NG phổ biến khác nhau theo tiêu chuẩn sản xuất gồm:

1. NG do hình dạng bên ngoài

Lỗi này thường da bề mặt (trầy xước, rỗ, bọt khí, cong vệnh,…) không đạt tính thẩm mỹ của sản phẩm

2. NG do sai lệch về kích thước

Sản phẩm không đạt theo đúng thông số kỹ thuật dẫn đến tình trạng không thể sử dụng trong dây chuyền tiếp theo hoặc không thể lắp ráp. 

3. NG do tính năng không đạt yêu cầu

Sản phẩm không đáp ứng các tiêu chí nghiệm thu sản phẩm được đưa ra trước đó.

Ví dụ: Linh kiện điện tử không dẫn điện đúng chuẩn, lớp sơn phủ dễ bong tróc, bao bì không đạt độ bền chịu lực.

4. NG phát sinh trong quá trình lưu kho – vận chuyển

Ngay cả khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn ban đầu, nếu quá trình vận chuyển, lưu kho sản phẩm bị biến dạng, ẩm mốc,…) cũng bị đánh dấu NG. 

5 Nguyên nhân phổ biến gây phát sinh hàng NG

Có nhiều nguyên nhân gây phát sinh hàng NG trong suốt quá trình sản xuất trong đó có 5 nguyên nhân chính sau:

1. Nguyên vật liệu đầu vào kém chất lượng

Nguyên vật liệu không đạt tiêu chuẩn đầu vào có thể dẫn đến sản phẩm lỗi ngay từ công đoạn đầu tiên.

2. Lỗi từ máy móc thiết bị không ổn định

Máy móc hao mòn, sai lệch thông số hoặc thiếu bảo trì là nguyên nhân phổ biến gây phát sinh hàng NG.

3. Lỗi do con người

Con người đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất. Việt thiếu đào tạo, thiếu kinh nghiệm hoặc không tuân thủ quy trình sản xuất cũng dẫn đến tình trạng NG của sản phẩm. 

4. Quy trình sản xuất chưa được chuẩn hóa

Quy trình thiếu hướng dẫn rõ ràng, tiêu chuẩn kiểm tra chưa đầy đủ hoặc cơ chế kiểm soát chất lượng chưa phù hợp có thể khiến lỗi phát sinh và lặp lại ở nhiều công đoạn.

5. Môi trường sản xuất không phù hợp

Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, bụi bẩn hoặc điều kiện làm việc không phù hợp với yêu cầu sản xuất cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Quy trình xử lý hàng NG trong sản xuất

Quy trình xử lý hàng NG thường gồm 8 bước: đánh giá lỗi, phân loại sản phẩm, cách ly hàng lỗi, thông báo các bộ phận liên quan, lựa chọn phương án xử lý, thực hiện xử lý, truy tìm nguyên nhân và triển khai biện pháp cải tiến để ngăn lỗi tái diễn.

Thông thường, một quy trình xử lý hàng lỗi trong sản xuất được quản lý theo tám bước dưới đây:

Bước 1. Đánh giá mức độ lỗi của hàng NG

Trước tiên, doanh nghiệp cần xác định mức độ nghiêm trọng của lỗi để lựa chọn phương án xử lý phù hợp.

Tùy từng ngành và yêu cầu chất lượng, lỗi có thể được phân thành ba mức chính:

• Lỗi nhỏ: ảnh hưởng không đáng kể đến chức năng hoặc hình thức sản phẩm và có thể nằm trong giới hạn chấp nhận được.
• Lỗi lớn: ảnh hưởng rõ rệt đến hình thức hoặc chức năng sản phẩm và có khả năng dẫn đến khiếu nại, trả hàng hoặc yêu cầu đổi sản phẩm.
• Lỗi nghiêm trọng: có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng, an toàn hoặc quyền lợi của người sử dụng và cần được kiểm soát chặt chẽ.

Trong kiểm tra chất lượng, doanh nghiệp có thể sử dụng tiêu chuẩn AQL (Acceptable Quality Limit – giới hạn chất lượng chấp nhận được) làm một trong những cơ sở để đánh giá chất lượng theo phương pháp lấy mẫu.

Bước 2. Phân loại sản phẩm NG

Sau khi đánh giá mức độ lỗi, doanh nghiệp tiến hành phân loại hàng NG theo loại lỗi, mức độ lỗi và công đoạn phát sinh.

Nhân viên QC có thể sử dụng Check Sheet (phiếu kiểm tra) để ghi nhận và phân loại các lỗi phát hiện được.

Việc phân loại giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng lỗi rõ ràng hơn, đồng thời hỗ trợ xác định công đoạn hoặc nguyên nhân có tỷ lệ phát sinh lỗi cao.

Minh họa phiếu kiểm tra Check Sheet phân loại sản phẩm dựa trên loại lỗi và mức độ lỗi của hàng NG

Bước 3. Biểu thị sản phẩm lỗi và cách ly

Sản phẩm NG cần được đánh dấu, nhận diện và tách khỏi sản phẩm đạt yêu cầu để tránh bị sử dụng hoặc xuất kho nhầm.

Các sản phẩm có cùng loại lỗi có thể được tập hợp thành từng nhóm và chuyển đến khu vực cách ly hàng lỗi. Doanh nghiệp cũng cần ghi nhận thông tin liên quan như loại lỗi, số lượng, công đoạn phát sinh và bộ phận phụ trách.

Bước 4. Báo cáo cho các bộ phận liên quan trong doanh nghiệp

Sau khi phân loại và cách ly, thông tin về hàng NG được chuyển đến các bộ phận liên quan để đánh giá và đưa ra phương án xử lý.

Tùy trường hợp, các bộ phận có thể liên quan đến bước này gồm sản xuất, QC, kỹ thuật, kho hoặc quản lý chất lượng.

Thông tin cần thiết có thể bao gồm loại lỗi, mức độ lỗi, số lượng sản phẩm NG và công đoạn phát sinh.

Bước 5. Lựa chọn phương pháp xử lý hàng lỗi NG

Căn cứ vào mức độ và nguyên nhân của lỗi, doanh nghiệp lựa chọn phương án xử lý phù hợp. Một số phương án phổ biến gồm:

• Sửa chữa hoặc làm lại: áp dụng với sản phẩm có thể khắc phục để đáp ứng lại yêu cầu chất lượng.
• Đặc cách sử dụng: áp dụng với một số sản phẩm có sai lệch nhưng vẫn đáp ứng điều kiện sử dụng theo quyết định được phê duyệt.
• Điều chỉnh hoặc chuyển mục đích sử dụng: sản phẩm không đáp ứng yêu cầu ban đầu nhưng có thể được xử lý hoặc sử dụng cho mục đích phù hợp khác.
• Loại bỏ hoặc tiêu hủy: áp dụng với sản phẩm không thể sửa chữa hoặc không đáp ứng điều kiện để tiếp tục sử dụng.

Nếu thực hiện sửa chữa hoặc làm lại sản phẩm, doanh nghiệp cần xây dựng hướng dẫn cụ thể, tuân thủ phê duyệt của người có trách nhiệm và kiểm tra lại sản phẩm sau khi xử lý.

Bước 6. Thực hiện xử lý hàng NG

Sau khi phương án được phê duyệt, doanh nghiệp tiến hành sửa chữa, làm lại, điều chỉnh, đặc cách sử dụng hoặc loại bỏ sản phẩm theo quyết định đã đưa ra.

Đối với sản phẩm được sửa chữa hoặc làm lại, cần kiểm tra lại chất lượng sau xử lý trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo hoặc nhập kho thành phẩm.

Bước 7. Truy tìm nguyên nhân dẫn đến hàng NG

Xử lý sản phẩm lỗi chỉ giải quyết hậu quả trước mắt. Doanh nghiệp cần tiếp tục xác định nguyên nhân gốc để ngăn lỗi tái diễn.

Các nguyên nhân có thể liên quan đến nguyên vật liệu, máy móc, con người, quy trình hoặc môi trường sản xuất.

Doanh nghiệp có thể sử dụng một số công cụ phân tích chất lượng như:

• 5 Why: liên tục đặt câu hỏi “Tại sao?” để tìm nguyên nhân gốc.
• Biểu đồ xương cá (Ishikawa): phân tích nguyên nhân theo các nhóm yếu tố liên quan.
• Biểu đồ Pareto: xác định những nguyên nhân hoặc loại lỗi chiếm tỷ trọng lớn để ưu tiên xử lý.

Bước 8. Thực hiện phương án phòng chống sai lỗi và cải tiến liên tục

Trong chiến lược quản lý chất lượng, các doanh nghiệp có thể áp dụng hệ thống phòng chống sai lỗi Poka Yoke với mục đích loại bỏ các khuyết tật của sản phẩm bằng cách ngăn ngừa, sửa chữa hoặc cảnh báo kịp thời khi chúng xảy ra.

Trong khi đó, cải tiến liên tục (Kaizen) sẽ góp phần nâng cao chất lượng, giảm lãng phí trong sản xuất, từ đó giảm thiểu lỗi sai và hàng NG thông qua những cải tiến nhỏ nhưng có tính thường xuyên và liên tục.

Việc kết hợp hai phương án này giúp doanh nghiệp phát hiện các sai lỗi trong sản xuất hàng hóa, chủ động giảm thiểu rủi ro sản xuất hàng lỗi, đồng thời có những phương án tối ưu để xử lý hàng lỗi. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể tích hợp các công nghệ 4.0 hiện đại như Machine Learning, AI, IoT, Andon… vào vào hoạt động vận hành sản xuất để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng.

FAQ về xử lý hàng NG trong sản xuất

1. Hàng NG có được đưa vào sản xuất lại không?

Có. Nếu sản phẩm có thể sửa chữa hoặc làm lại để đạt yêu cầu chất lượng, doanh nghiệp có thể xử lý và kiểm tra lại trước khi đưa vào công đoạn tiếp theo.

2. Hàng NG nên xử lý như thế nào?

Hàng NG cần được đánh dấu, cách ly, phân loại và lựa chọn phương án xử lý như sửa chữa, làm lại, đặc cách sử dụng hoặc loại bỏ.

3. Làm thế nào để xác định nguyên nhân hàng NG?

Doanh nghiệp có thể phân tích dữ liệu lỗi và sử dụng các công cụ như 5 Why, biểu đồ xương cá (Ishikawa) và Pareto để tìm nguyên nhân gốc.

4. Làm thế nào để giảm tỷ lệ hàng NG trong sản xuất?

Cần kiểm soát nguyên vật liệu, máy móc, quy trình và nhân sự; đồng thời áp dụng Poka Yoke, Kaizen và phân tích dữ liệu lỗi để phòng ngừa sai lỗi.

5. Khi phát hiện hàng NG cần cách ly như thế nào?

Sản phẩm NG cần được đánh dấu rõ ràng, tách khỏi hàng đạt và lưu tại khu vực cách ly để tránh sử dụng hoặc xuất kho nhầm.

6. Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp kiểm soát hàng NG như thế nào?

Các hệ thống như QMS, MES, IoT và Andon có thể hỗ trợ thu thập dữ liệu, phát hiện lỗi, cảnh báo và theo dõi tình trạng hàng NG trong quá trình sản xuất.

Đối với các doanh nghiệp, phát hiện hàng lỗi trong sản xuất là điều khó tránh khỏi. Hiểu về hàng NG là gì và nắm được quy trình xử lý chúng giúp doanh nghiệp xác định được nguyên nhân và phương án giải quyết kịp thời và loại bỏ lãng phí.

Xem thêm thông tin tại:

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology
• Website: https://itgtechnology.vn/