Downtime là gì? Nguyên nhân và 6 cách giảm Downtime trong sản xuất hiệu quả

Giảm thiểu downtime (thời gian chết) trong sản xuất là chìa khóa để kiểm soát chi phí hoạt động và tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, không phải nhà máy sản xuất nào cũng nắm rõ về downtime cũng như những nguyên nhân gây ra tình trạng này. Trong bài viết này, ITG Technology sẽ chia sẻ các cách giảm downtime trong sản xuất hiệu quả để nâng cao năng suất của nhà máy.

Downtime trong sản xuất là gì?

Downtime hay còn gọi là Thời gian chết trong sản xuất, được định nghĩa là bất kỳ khoảng thời gian nào khi hoạt động trong nhà máy không được vận hành dẫn tới sụt giảm sản lượng sản xuất.

Thời gian ngừng hoạt động của nhà máy có thể khiến doanh nghiệp tổn thất từ 5 – 20% năng suất sản xuất. Tuy nhiên không phải downtime nào cũng là tiêu cực. Trên thực thế, thời gian chết trong sản xuất được chia làm 2 loại là downtime có kế hoạch và downtime không có kế hoạch:

Downtime trong kế hoạch

Thời gian chết (downtime) trong kế hoạch là những khoảng thời gian các máy móc, thiết bị hạn chế hoặc ngừng hoạt động để bảo trì, sửa chữa hoặc để nâng cấp theo kế hoạch. Hiểu một cách khác, downtime trong kế hoạch chính là thời gian để bảo trì máy móc thiết bị trong nhà máy.

Thời gian ngừng hoạt động theo kế hoạch là điều cần thiết để giữ cho các thiết bị máy móc sản xuất trong trạng thái ổn định. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần ưu tiên các kế hoạch bảo trì phù hợp với thiết bị quan trọng và giảm thiểu việc bảo trì quá mức đối với các thiết bị kém quan trọng để giảm thiểu downtime.

Downtime ngoài kế hoạch

Ngược lại với thời gian ngừng máy theo kế hoạch, downtime ngoài kế hoạch là thời gian sản xuất bị gián đoạn do sự cố thiết bị, thiếu nguyên liệu sản xuất, thiếu nhân lực, sự cố về công nghệ,… Thông thường nguyên nhân chính dẫn đến downtime ngoài kế hoạch là do thiết bị quá cũ dẫn đến hiệu suất không ổn định và phát sinh các lỗi sản xuất trong quá trình vận hành.

Quy trình quản lý sản xuất dành cho 6 ngành trọng điểm trong nền sản xuất hiện đại, bao gồm: vật liệu xây dựng; dược phẩm; bao bì in ấn; cơ khí chế tạo; điện tử và ngành nhựa.

Nguyên nhân dẫn đến Downtime trong sản xuất

Nguyên nhân gây ra Downtime có kế hoạch

Bảo trì máy móc theo lịch trình dẫn đến thời gian chết (downtime) trong sản xuất, tuy nhiên, đây là nguyên nhân đã được dự báo trước. Theo đó các công nhân sẽ thực hiện các hoạt động bảo trì, bảo dưỡng các chi tiết, thiết bị nhằm đảm bảo không có vấn đề xảy ra khi dây chuyền sản xuất được hoạt động.

Bên cạnh đó, trong quá trình sản xuất thực tế, nhiều doanh nghiệp sẽ phải sản xuất các loại sản phẩm khác nhau. Nên việc chuyển đổi sản phẩm cũng là một trong những nguyên nhân gây ra downtime trong kế hoạch. Theo đó, khi sản xuất sản phẩm mới, dây chuyền sẽ phải được cài đặt và bố trí lại để vận hành, từ đó làm làm phát sinh thời gian ngừng hoạt động.

Nguyên nhân gây ra Downtime ngoài kế hoạch

• Máy móc, thiết bị gặp trục trặc: Điều này có thể xảy ra khi máy móc, thiết bị hỏng hóc bộ phận như cảm biến và động cơ, dẫn tới việc phải thay thế hoặc sửa chữa.
• Sự cố mạng: Trong môi trường kết nối như hiện nay, hoạt động nhà máy có thể bị dừng lại do các vấn đề internet;
• Bảo trì không đầy đủ: Thời gian ngừng hoạt động ngoài kế hoạch có thể phát sinh khi máy móc không được bảo trì hoặc kiểm tra đầy đủ. Điều này khiến trục trắc của má móc và thời gian ngừng hoạt động kéo dài không chỉ gia tăng mà còn tạo ra một môi trường không an toàn cho công nhân sàn nhà xưởng.
• Lỗi thủ công: Là những lỗi do con người tạo ra trong quá trình vận hành máy móc, thiết bị. Nguyên nhân có thể do vô ý, sơ sót, hoặc công nhân chưa được đào tạo đầy đủ về kỹ năng.
• Thiếu lao động: Thiếu lao động sản xuất là một trong các nguyên nhân khiến thời gian chết trong sản xuất trở nên nghiêm trọng. Thiếu lực lượng nao động có thể do hoạch định không chính xác, do đình công, tai nạn, thiên tai,…
• Lập kế hoạch sản xuất chưa hiệu quả: Nhiều nhà sản xuất lập kế hoạch một cách chủ quan, không dựa vào dự báo về nhu cầu của thị trường để lên kế hoạch nguyên vật liệu, nguồn lao động và xây dựng kế hoạch bảo trì,… Khi bước vào vận hành, họ không có sự chuẩn bị gì khi gặp các lỗi kỹ thuật hoặc thiếu nguồn lực sản xuất, từ đó gây ra tình trạng downtime ngoài kế hoạch.

Lập kế hoạch sản xuất là những hoạt động quan trọng hàng đầu của doanh nghiệp sản xuất. Xem thêm Đâu là bí quyết để lập kế hoạch vừa tiết kiệm được thời gian, công sức vừa mang lại hiệu quả tối đa cho doanh nghiệp?

Thiệt hại của nhà máy khi xuất hiện Downtime

Chi phí đích thực của thời gian ngừng hoạt động (còn được gọi là TDC), bao gồm phân tích tất cả các yếu tố chi phí liên quan đến thời gian ngừng hoạt động. Hai biến của TDC là chi phí hữu hình và chi phí vô hình.

Chi phí hữu hình

Đây là hậu quả vật chất của thời gian ngừng hoạt động trong quá trình sản xuất và được ghi lại/theo dõi bằng dữ liệu

• Giảm sản xuất: Mỗi sản phẩm mà một nhà sản xuất sản xuất đại diện cho một số lượng lợi nhuận tiềm năng. Những giá trị mà nhà máy tạo ra sẽ cộng dồn theo thời gian dựa trên tốc độ sản xuất mỗi đơn vị.
• Công suất tụt giảm: Việc dừng sản xuất khiến công suất nhà máy dưới mức tối ưu. Điều này trở nên nghiêm trọng nếu như nhu cầu thị trường hay đơn hàng tăng đột biến.
• Lao động trực tiếp: Khi ngừng hoạt động trong sản xuất, mức sản xuất sẽ giảm xuống mức thấp tối đa trong khi lao động của bạn vẫn giữ nguyên. Điều này làm tăng chi phí thực tế của nhà máy.
• Hàng tồn kho: Thời gian ngừng hoạt động khiến nhà máy phải lưu trữ hàng tồn kho. Trong khi đó, chi phí giữ hàng tồn kho thường vào khoảng 10% -30% giá trị hàng tồn kho mỗi năm, một tỷ lệ vô cùng lớn.

Chi phí vô hình

Đây là chi phí của thời gian chết trong sản xuất ít rõ ràng và cụ thể hơn. Nhiều chi phí trong số này tập trung vào mối quan hệ của lực lượng lao động trong một môi trường nhất định và cách con người và máy móc tương tác với nhau.

• Khả năng đáp ứng: Khi thời gian ngừng hoạt động xảy ra, nhân viên phải tập trung giải quyết những sự cố trong nhà máy. Bên cạnh đó, nhà xưởng cũng không thể sản xuất ra thành phẩm… điều này khiến việc đáp ứng tiến độ giao hàng trở thành bài toán nan giải/
• Căng thẳng: Thời gian ngừng hoạt động có thể gây ra rất nhiều căng thẳng cho cả nhân viên và máy móc mà họ đang vận hành. Khi một hệ thống không hoạt động, nó khiến nhân viên quá tải công việc khi hoạt động trở lại. Mặt khác, nếu một máy cần sản xuất với công suất tối đa (bù cho thời gian chết) trong thời gian dài, thì chúng sẽ có nhiều khả năng bị trục trặc.
• Từ những thiệt hại trên, chúng ta có thể thấy vấn đề thời gian ngừng hoạt động sản xuất dẫn đến giảm lợi nhuận vốn có. Trong ngắn hạn, việc sản xuất hạn chế hoặc thậm chí ngừng sản xuất đồng nghĩa là không có doanh thu. Ngoài ra, các mối quan hệ và hợp đồng với các công ty khác có thể trở nên căng thẳng trong thời gian sản xuất ngừng hoạt động, do dòng chảy đầu vào và đầu ra bị gián đoạn.

Đọc thêm: SMED là gì? Quy trình thực hiện SMED – Giảm thời gian chuyển đổi sản xuất

6 Cách giúp giảm thiểu Downtime trong sản xuất hiệu quả

Xây dựng kế hoạch bảo trì bảo dưỡng hiệu quả

Xây dựng kế hoạch bảo trì bảo dưỡng máy móc hiệu quả là cách để giảm downtime dễ tiếp cận nhất cho các doanh nghiệp. Nội dung của kế hoạch bảo trì cần mô tả cụ thể công việc, quy trình thực hiện, người đảm nhiệm, phụ tùng bảo dưỡng cần chuẩn bị,… Mục tiêu của việc lập kế hoạch bảo trì bảo dưỡng là đảm bảo sự ổn định trong vận hành của nhà máy, chủ động khắc phục những rủi ro có thể phát sinh.

Có nhiều phương pháp bảo trì phổ biến trong sản xuất như: bảo trì khắc phục, bảo trì phòng ngừa, bảo trì dự đoán,… Tuỳ thuộc vào tình tình hoạt động và mục tiêu sản xuất, doanh nghiệp có thể lựa chọn phương pháp bảo trì máy móc phù hợp để giảm thiểu downtime hiệu quả.

>> Xem thêm: Quản lý bảo trì (Maintenance Management) và các phương pháp quản lý bảo trì bảo dưỡng công nghiệp

Tối ưu hoá quy trình sản xuất

Đôi khi downtime có thể phát sinh do quy trình sản xuất chưa được thiết kế một cách khoa học. Điều này dẫn đến khi có sự cố phát sinh, người quản lý rất khó để xem xét nguyên nhân do đâu để đưa ra biện pháp khắc phục kịp thời. Bên cạnh đó, việc không tối ưu quy trình sản xuất khiến cho doanh nghiệp mất nhiều thời gian hơn để thực hiện một đơn hàng. Từ đó ảnh hưởng đến việc cung ứng hàng hoá và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Để khắc phục vấn đề này, doanh nghiệp cần áp dụng một số mô hình cải tiến liên tục như kaizen, Six Sigma, sản xuất tinh gọn để tối ưu quy trình vận hành. Cùng với việc triển khai các mô hình cải tiến, doanh nghiệp cũng nên đầu tư ứng cụng các công nghệ tiên tiến như cảm biến, IIoT, AI, ERP để tối ưu quy trình vận hành, tránh những rủi ro phát sinh trong sản xuất.

Nâng cao hiệu quả đào tạo nhân viên

Nhân viên được đảo tạo bài bản có thể khắc phục sự cố kỹ thuật một cách nhanh chóng, giảm đáng kể thời gian chết bất ngờ xảy ra. Khi có sự cố phát sinh, thay vì phải chờ đợi kỹ thuật viên bên ngoài, nhân viên trong nhà máy có thể ngay lập tức khắc phục vấn đề và đưa dây chuyền trở lại hoạt động bình thường.

Khi trình độ nhân viên được nâng cao, họ sẽ có cái nhìn sâu hơn về quy trình sản xuất. Từ đó nhân viên không chỉ thực hiện công việc tốt hơn mà còn hiểu được các yêu cầu để máy móc đạt được hiệu suất thiết bị tổng thể (OEE) tốt, qua đó nâng cao năng suất của nhà máy.

Thực hiện đúng quy trình bảo trì bảo dưỡng

Ngoài việc xây dựng kế hoạch bảo trì, bảo dưỡng phù hợp thì việc đảm bảo tuân thủ quy trình bảo dưỡng cũng rất quan trọng để tối ưu downtime trong sản xuất. Doanh nghiệp cần tập trung giúp nhân viên trong nhà máy hiểu được tầm quan trọng khi tuân thủ quy định bảo trì, từ đó giúp chủ động phòng ngừa các lỗi kỹ thuật và khắc phục nhanh chóng những vấn đề phát sinh.

Tự động hoá hoạt động bảo trì, bảo dưỡng

Việc ứng dụng các phần mềm giúp doanh nghiệp có thể tự động hoá việc thực hiện các nhiệm vụ bảo trì như: Tự động lập kế hoạch bảo trì, quản lý tài sản, theo dõi hiệu suất vận hành của máy móc, cảnh báo sự cố,… Các phần mềm như MES, ERP, CMMS không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu tối đa downtime mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Sử dụng dữ liệu để giám sát downtime

Dữ liệu đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động sản xuất giúp đưa ra quyết định chính xác và dự đoán các xu hướng. Sự khác biệt của doanh nghiệp sản xuất thành công chính là họ đã tận dụng dữ liệu một cách hiệu quả.

Dựa vào dữ liệu, người quản lý có thể xác định các điểm bất thường trong hoạt động sản xuất, nghiên cứu xu hướng của các lỗi kỹ thuật và có thể dự báo được năng suất của máy móc. Khi có được những thông tin này, nhà quản lý có thể xây dựng các phương án để khắc phục những sự cố gây dừng máy kịp thời, bố trí nguồn lực cho sản xuất phù hợp. Có thể nói, việc tận dụng dữ liệu trong việc quản lý sản xuất và lập kế hoạch bảo trì chính là phương pháp giảm downtime hiệu quả mà doanh nghiệp nên áp dụng.

>> Xem thêm: Idle Time là gì? Giải pháp loại bỏ Idle Time trong sản xuất hiệu quả

Giảm thiểu Downtime hiệu quả với hệ thống điều hành sản xuất MES của ITG Technology

Các nghiên cứu về ngành sản xuất đều chỉ ra rằng chiến lược “dự báo” dựa trên việc thu thập, quản lý dữ liệu và phân tích một cách hiệu quả chính là giải pháp hàng đầu giúp loại bỏ tối đa tình trạng downtime trong sản xuất.

Ứng dụng phần mềm MES cho một nhà máy thông minh toàn diện. MES cung cấp bảng điều khiển trung tâm cho phép hiển thị cảnh báo tức thời cho các vấn đề bất thường trong quá trình sản xuất. Bên cạnh đó MES hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ tình trạng vận hành trang thiết bị, từ đó xây dựng kế hoạch bảo trì phù hợp, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn lực sản xuất. Với hệ thống thông tin luôn được cập nhật, nhà quản lý có thể nhanh chóng đưa ra các quyết định tối ưu nhất trong quá trình vận hành sản xuất.

Là phần mềm quản lý điều hành sản xuất hàng đầu hiện nay, phần mềm 3S MES có khả năng tích hợp mạnh mẽ với các ứng dụng điều hành doanh nghiệp như hệ thống tự động hóa, tầng kết nối dữ liệu IIoT hoặc SCADA, hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp ERP và ứng dụng báo cáo thông minh BI tạo nên một hệ sinh thái quản trị doanh nghiệp sản xuất toàn diện. Tính năng mở rộng này sẽ cho phép doanh nghiệp giảm thiểu tối đa downtime trong sản xuất và theo đuổi các kế hoạch dài hơi của mình, khẳng định vị thế vững chắc trên thương trường.

Tìm hiểu giải pháp 3S MES

Tìm hiểu về downtime là gì giúp doanh nghiệp tối ưu thời gian sản xuất bằng cách giảm thiểu tác động của chỉ số này. Để được tư vấn và tìm hiểu thêm về những giải pháp giảm thiểu downtime trong sản xuất hiệu quả, doanh nghiệp hãy liên hệ tới hotline 092.6886.855 để được tư vấn miễn phí.

Đọc thêm:

• Kinh nghiệm quản lý sản xuất hiệu quả
• Hệ thống sản xuất (Production System) trong doanh nghiệp là gì?
• Các bước lập lịch trình sản xuất trong doanh nghiệp
• Trực quan hóa và tự động hóa lập lịch sản xuất
• Ứng dụng giải pháp quản lý sản xuất ” xu thế phát triển nhà máy số”
• Lợi ích của phần mềm quản lý sản xuất