SMED là gì? Quy trình thực hiện SMED – Giảm thời gian chuyển đổi sản xuất

SMED (Chuyển đổi nhanh) là phương pháp hữu hiệu giúp giảm cho các doanh nghiệp tối ưu hóa mục tiêu về D (Delivery – Tiến độ giao hàng), đồng thời giảm thiểu C (Cost – Chi phí) thông qua việc hạn chế các lãng phí không đáng có trong quá trình chuyển đổi từ sản xuất sản phẩm này sang sản phẩm khác. Vậy SMED là gì và làm thế nào để tối ưu SMED?

SMED là gì?

SMED (Single-Minute Exchange of Die) là phương pháp Lean Manufacturing giúp giảm thời gian chuyển đổi (changeover) khi chuyển từ sản xuất sản phẩm hoặc mã hàng này sang sản phẩm, mã hàng khác. Mục tiêu của SMED là rút ngắn thời gian máy dừng trong quá trình chuyển đổi, hướng đến thời gian thiết lập dưới 10 phút.

“Single-Minute” không có nghĩa mỗi lần chuyển đổi chỉ mất một phút, mà đề cập đến mục tiêu đưa thời gian chuyển đổi xuống một chữ số, tức dưới 10 phút. SMED được áp dụng để tối ưu các hoạt động thiết lập, thay khuôn, thay dụng cụ và điều chỉnh máy khi chuyển đổi sản xuất.

SMED là gì?

Tại sao cần triển khai SMED

Trong ngành sản xuất, việc sản xuất nhiều mã hàng máy móc phải thường xuyên dừng để thay khuôn, thay dụng cụ, điều chỉnh máy, vệ sinh hoặc thiết lập thông số cho sản phẩm mới. Khoảng thời gian này được gọi là changeover time.

Nếu thời gian chuyển đổi kéo dài, doanh nghiệp thường phải tăng kích thước lô để hạn chế số lần dừng máy. Điều này có thể làm tăng tồn kho, WIP và giảm khả năng đáp ứng các đơn hàng nhỏ hoặc thay đổi nhanh.

Triển khai SMED giúp doanh nghiệp:

• Giảm thời gian máy dừng.
• Tăng thời gian thiết bị hoạt động.
• Cho phép sản xuất các lô nhỏ hơn.
• Tăng tính linh hoạt khi thay đổi mã hàng.
• Giảm tồn kho và WIP.
• Cải thiện khả năng đáp ứng đơn hàng.

Các doanh nghiệp thường có thời gian sản xuất lâu hơn nhiều so với yêu cầu thực của khách hàng. Lý do phổ biến là vì trong một dây chuyền sản xuất, thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng hóa khác nhau tốn rất nhiều thời gian. Đây chính là khoảng thời gian chết gây lãng phí cho doanh nghiệp.

Vì thế, sản xuất hàng loạt thường được chọn là mô hình để đạt được lợi thế kinh tế theo quy mô. Trong đó, lợi ích kinh tế sản xuất hàng loạt được tính bằng tỷ lệ giữa thời gian sản xuất thực tế và chuyển đổi. Như vậy, giảm thời gian chuyển đổi một cách hiệu quả sẽ giúp giảm thời gian sản xuất thực tế, từ đó đảm bảo sản phẩm tới tay khách hàng nhanh hơn.

Tại sao cần triển khai SMED

Xem thêm: 12 phương pháp quản lý hàng tồn kho hiệu quả nhất

SMED hoạt động như thế nào?

SMED hoạt động dựa trên việc phân loại các thao tác trong quá trình chuyển đổi thành thao tác nội bộ và thao tác bên ngoài.

Mục tiêu cốt lõi của SMED là chuyển càng nhiều thao tác nội bộ thành thao tác bên ngoài càng tốt, đồng thời đơn giản hóa và sắp xếp các bước còn lại từ đó giảm tổng thời gian lead time.

Các bước thực hiện SMED

Quy trình SMED gồm 6 bước: đo lường thời gian chuyển đổi, phân loại thao tác nội bộ và bên ngoài, chuyển thao tác nội bộ thành bên ngoài, tối ưu thao tác nội bộ, tối ưu thao tác bên ngoài và chuẩn hóa quy trình mới.

Bước 1: Quan sát và đo lường thời gian chuyển đổi hiện tại

Ghi nhận toàn bộ quá trình changeover từ khi sản phẩm trước kết thúc đến khi sản phẩm tiếp theo đạt trạng thái sản xuất ổn định.

Doanh nghiệp có thể quay video và ghi lại thời gian của từng thao tác để xác định các hoạt động gây chờ đợi, tìm kiếm, vận chuyển hoặc điều chỉnh. Việc đo lường nên được thực hiện nhiều lần để có dữ liệu phản ánh đúng tình trạng thực tế.

Bước 2: Phân loại thao tác nội bộ và bên ngoài

Phân loại từng thao tác trong quá trình chuyển đổi thành hai nhóm:

• Thao tác nội bộ: phải thực hiện khi máy dừng.
• Thao tác bên ngoài: có thể thực hiện khi máy vẫn đang hoạt động.

Đây là bước nền tảng để xác định những công việc có thể đưa ra khỏi thời gian máy dừng.

Bước 3: Chuyển thao tác nội bộ thành thao tác bên ngoài

Xem xét từng thao tác nội bộ để xác định công việc nào có thể chuẩn bị trước hoặc thực hiện sau khi máy hoạt động trở lại.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể chuẩn bị trước khuôn, dụng cụ, vật tư, thông số thiết lập và các phương tiện hỗ trợ thay vì chờ máy dừng mới thực hiện.

Mục tiêu là giảm số lượng công việc phải thực hiện trong thời gian máy dừng.

Bước 4: Đơn giản hóa và rút ngắn thao tác nội bộ

Với những thao tác bắt buộc phải thực hiện khi máy dừng, doanh nghiệp cần tìm cách giảm thời gian thực hiện bằng cách:

• Chuẩn hóa vị trí dụng cụ và vật tư.
• Sử dụng kẹp nhanh thay cho nhiều thao tác tháo/lắp.
• Loại bỏ các bước điều chỉnh không cần thiết.
• Thực hiện nhiều thao tác song song.
• Sử dụng đồ gá hoặc thiết bị hỗ trợ phù hợp.

Mục tiêu là giảm tối đa thời gian máy phải dừng trong quá trình chuyển đổi.

Bước 5: Tối ưu các thao tác bên ngoài

Sau khi giảm thời gian máy dừng, doanh nghiệp tiếp tục tối ưu các thao tác bên ngoài như chuẩn bị dụng cụ, khuôn, vật tư, thông số và nhân lực.

Việc chuẩn bị đầy đủ trước khi máy dừng giúp quá trình chuyển đổi diễn ra liên tục, hạn chế phát sinh thời gian chờ và giảm khối lượng công việc cho người vận hành.

Bước 6: Chuẩn hóa và duy trì quy trình mới

Sau khi xác định phương pháp chuyển đổi tối ưu, doanh nghiệp cần xây dựng tiêu chuẩn thao tác, checklist và phân công rõ trách nhiệm cho từng người.

Các tiêu chuẩn mới cần được đào tạo, áp dụng thống nhất và theo dõi định kỳ để đảm bảo thời gian chuyển đổi không quay trở lại mức cũ.

Các bước thực hiện SMED

>> Xem thêm: Năng suất là gì? Giải pháp nâng cao năng suất cho doanh nghiệp

8 nguyên tắc triển khai SMED

8 nguyên tắc triển khai SMED tập trung vào việc giảm thời gian chuyển đổi và thời gian máy dừng bằng cách: tách thao tác nội bộ và bên ngoài, chuyển thao tác nội bộ thành bên ngoài, chuẩn hóa chức năng, sử dụng kẹp nhanh và đồ gá trung gian, thực hiện thao tác song song, loại bỏ điều chỉnh và cơ giới hóa các thao tác phù hợp.

Lợi ích của SMED

SMED mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động sản xuất:

• Giảm thời gian máy dừng: rút ngắn thời gian chuyển đổi giữa các mã hàng.
• Tăng năng suất: tăng thời gian thiết bị thực tế tạo ra sản phẩm.
• Cho phép sản xuất lô nhỏ: doanh nghiệp có thể thay đổi mã hàng thường xuyên hơn.
• Giảm tồn kho và WIP: giảm nhu cầu sản xuất số lượng lớn để bù cho thời gian chuyển đổi dài.
• Tăng tính linh hoạt sản xuất: dễ đáp ứng các đơn hàng và yêu cầu thay đổi.
• Ổn định chất lượng: quy trình chuyển đổi được chuẩn hóa giúp giảm sai sót khi thiết lập.
• Tăng hiệu quả sử dụng thiết bị: cải thiện năng lực khai thác máy móc.

Thực tế triển khai về SMED

Theo tạp chí Doanh nghiệp và Thương mại, kết quả khảo sát các doanh nghiệp trong lĩnh vực hỗ trợ liên quan đến chuyển đổi trong sản xuất cho thấy:

• Về nhu cầu chuyển đổi nhanh:
  • Nhu cầu có mức độ chuyển đổi vài lần/ngày: 78.6%
  • Nhu cầu có mức độ chuyển đổi nhiều lần/ngày: 7.1%
  • Nhu cầu có mức độ chuyển đổi vài ngày/lần: 7.1%
  • Nhu cầu mới thay đổi hoàn toàn model: 7.2%
• Về mức độ triển khai chuyển đổi nhanh
  • Triển khai toàn doanh nghiệp: 42.9%
  • Triển khai một số máy/công đoạn trọng điểm: 7.1%
  • Triển khai mẫu sau đào tạo: 7.1%
  • Đã được đào tạo SMED: 7.2%
  • Có nghe nói nhưng chưa được đào tạo SMED: 14.3%
  • Chưa biết SMED là gì: 21.4%
• Thời gian chuyển đổi nhanh
  • Trên 30 phút: 64.3%
  • Từ 15-30 phút: 7.1%
  • Dưới 15 phút: 7.2%
  • Dưới 10 phút: 21.4%

Một ví dụ khác là triển khai SMED thành công được ghi nhận tại phân xưởng ép nhựa của nhà máy Thiên Long Long Thành thuộc Tập đoàn Thiên Long. Theo bài báo trên Tạp chí Công thương, nhóm cải tiến Sức mạnh tri thức của Công ty TNHH SX – TM Thiên Long Long Thành đã thực hiện SMED Chuyển đổi nhanh với giải pháp “Cải tiến chuyển đổi khuôn và màu cho máy ép phun nhựa thủy lực”. Bởi trong quá trình sản xuất, năng suất của phân xưởng ép nhựa ở mức thấp, chủ yếu do việc thay đổi dụng cụ, khuôn mẫu và màu khi thay đổi mã hàng diễn ra lâu, gây lãng phí thời gian và các chi phí có liên quan. Nhóm thực hiện giải pháp gồm 8 thành viên đã đưa ra các cải cách:

• Cải tiến kỹ thuật sản xuất để giảm thời gian lãng phí, chờ đợi khi chuyển đổi khuôn hoặc chuyển đổi màu
• Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong nhóm cải tiến
• Thường xuyên ghi chú những điểm chưa đạt được để đề xuất cải tiến

Kết quả:

• Thời gian chuyển đổi màu: giảm từ 73 phút xuống còn 49 phút (giảm 33%)
• Thời gian chuyển đổi khuôn: giảm từ 69,5 phút xuống còn 49,5 phút (giảm 29%)
• Thời gian kiểm tra chất lượng bán thành phẩm: giảm từ 24 phút xuống còn 12 phút (giảm 50%)
• Hiệu suất máy ép nhựa: tăng 10% (so với trước khi cải tiến)

Bộ FAQ về SMED

1. SMED áp dụng cho những công đoạn nào trong sản xuất?

SMED phù hợp với các công đoạn thường xuyên phải dừng máy để chuyển đổi như thay khuôn, thay dao cụ, thay vật liệu, thay màu, điều chỉnh máy hoặc thiết lập thông số khi chuyển sang sản phẩm mới. Phương pháp này đặc biệt hữu ích với doanh nghiệp sản xuất nhiều mã hàng và có tần suất chuyển đổi cao.

2. SMED có nhất thiết phải giảm thời gian chuyển đổi xuống dưới 10 phút không?

Không. Mục tiêu “dưới 10 phút” là định hướng của SMED, nhưng doanh nghiệp không nhất thiết phải đạt mức này ngay từ đầu. Quan trọng là xác định thời gian chuyển đổi hiện tại, loại bỏ các thao tác lãng phí và liên tục rút ngắn thời gian máy dừng phù hợp với điều kiện thực tế.

3. Làm thế nào để đo thời gian chuyển đổi khi triển khai SMED?

Thời gian chuyển đổi được đo từ khi sản phẩm hoặc mã hàng trước kết thúc đến khi máy hoàn tất thiết lập và sản phẩm mới đạt trạng thái sản xuất ổn định. Doanh nghiệp nên ghi nhận từng thao tác, thời gian thực hiện và các khoảng thời gian chờ để xác định nguyên nhân làm kéo dài changeover.

4. SMED khác gì với việc chỉ rút ngắn thời gian thay khuôn hoặc thiết lập máy?

SMED không chỉ tập trung vào một thao tác như thay khuôn. Phương pháp này xem xét toàn bộ quá trình chuyển đổi, từ chuẩn bị khuôn, dụng cụ, vật tư, thiết lập thông số đến kiểm tra sau chuyển đổi. Sau đó, doanh nghiệp phân loại thao tác nội bộ và bên ngoài, chuyển đổi các thao tác phù hợp và tối ưu những công việc còn lại để giảm tổng thời gian changeover.

5. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi triển khai SMED?

Doanh nghiệp cần xác định công đoạn có thời gian chuyển đổi lớn hoặc tần suất chuyển đổi cao, thu thập dữ liệu thực tế và ghi nhận chi tiết các thao tác trong quá trình changeover. Đồng thời, cần có sự tham gia của người vận hành, kỹ thuật, sản xuất và các bộ phận liên quan để xác định nguyên nhân và xây dựng quy trình chuyển đổi mới.

Là một trong những công cụ của Lean Manufacturing, SMED hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp giảm hiện tượng tồn kho và đặc biệt, nâng cao chất lượng sản phẩm, hạn chế phế liệu, sản phẩm lỗi cũng như tăng năng suất nhờ giảm các lãng phí về thời gian chuyển đổi. Bên cạnh ứng dụng các đột phá về công nghệ, rõ ràng, các phương pháp tối ưu hiệu suất như SMED vẫn là lời giải hữu hiệu nếu doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh và vươn tới hình mẫu sản xuất tinh gọn. Để được tư vấn thêm về chuyển đổi số cải thiện hiệu suất, hãy liên hệ với chúng tôi để nhận tư vấn từ các chuyên gia qua số Hotline: 092.6886.855

Xem thêm thông tin tại:

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology
• Website: https://itgtechnology.vn/