bài Viết

Chuyển đổi số là gì? Các giai đoạn và lộ trình chuyển đổi số doanh nghiệp

20/06/2022

Chuyển đổi số đã và đang trở thành một chủ đề nóng đối với các công ty trên toàn cầu. Vậy thực chất, chuyển đổi số là gì? Và, làm cách nào để các lãnh đạo có thể dẫn dắt, quản lý doanh nghiệp chuyển đổi số thành công? 

Chuyển đổi số là gì?

Khái niệm chuyển đổi số?

Theo Bộ Thông tin & Truyền thông, Chuyển đổi số (Digital transformation) việc sử dụng các công nghệ số để thay đổi mô hình kinh doanh, tạo ra những cơ hội, doanh thu và giá trị mới. 

Chuyển đổi số là gì?

Mục tiêu của chuyển đổi số là gì?

Chuyển đổi số hướng tới việc thay đổi các quy trình, dịch vụ kinh doanh truyền thống và phi kỹ thuật số hiện có. Từ đó, doanh nghiệp kiến tạo ra các giá trị mới, đáp ứng với sự phát triển của thị trường và kỳ vọng của khách hàng.

Yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số

Với kinh nghiệm hỗ trợ hàng trăm khách hàng là các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, ITG nhận thấy quá trình Chuyển đổi số chỉ thành công khi có sự tham gia của tất cả các cấp từ lãnh đạo tới cán bộ nhân viên trong doanh nghiệp; cũng như lựa chọn các trụ cột công nghệ một cách hiệu quả và linh hoạt.

Sự khác nhau giữa số hóa và chuyển đổi số

Giống nhau

Về bản chất, số hóa và chuyển đổi số đều là các hoạt động ứng dụng công nghệ số trong mọi hoạt động từ vận hành, sản xuất kinh doanh… nhằm nâng cao hiệu quả và tiết kiệm nguồn lực cho doanh nghiệp.

  • Khác biệt 
Số hóaChuyển đổi số
Khái niệm Số hóa là việc biến đổi các giá trị thực sang giá trị số. Theo đó, các thông tin được đưa lên hệ thống máy tính và được xử lý bằng các phần mềm, giúp việc lưu trữ và tìm kiếm dễ dàng. Chuyển đổi số là việc sử dụng các công nghệ số để thay đổi mô hình kinh doanh, tạo ra những cơ hội, doanh thu và giá trị mới. 
Bản chấtSố hóa chỉ đơn giản là tiếp tục duy trì phương thức hoạt động truyền thống, nhưng nhanh hơn và tốt hơn.Chuyển đổi số  sẽ thay đổi toàn diện cách thức doanh nghiệp hoạt động, tương tác thông qua chiến lược phù hợp, sự hỗ trợ của công nghệ cũng như sự đồng thuận của con người. 
Mục đíchĐây là một phần quan trọng trong chuyển đổi số và việc xây dựng nền tảng từ số hóa sẽ là tiền đề cho chuyển đổi số thành công.Các mục đích có thể kể tới bao gồm: 
  • Thu hẹp khoảng cách giữa các phòng ban trong doanh nghiệp.
  • Tăng sự minh bạch và hiệu quả trong hệ thống quản trị doanh nghiệp.
  • Tối ưu hóa năng suất nhân viên.
  • Nâng cao khả năng cạnh tranh.
  • Tiết kiệm chi phí.
Ví dụDoanh nghiệp cập nhập thông tin bán hàng trên excelDoanh nghiệp đưa toàn bộ quy trình bán hàng lên phần mềm quản lý; theo đó, mọi thông tin về hàng bán, khách hàng… đều được cập nhật tự động và nhanh chóng.

Tại sao doanh nghiệp cần chuyển đổi số 

  • Tăng cường sự liên kết và phối hợp giữa các phòng ban

Tạo ra quy trình vận hành và phối hợp liên phòng ban linh hoạt, hiệu quả luôn là bài toán “nhức nhối” hàng đầu của mọi doanh nghiệp. Vấn đề này gây ra lãng phí về mặt thời gian trong quá trình trao đổi thông tin cũng như giảm năng suất và hiệu quả trong công việc. 

Điều này sẽ được giải quyết khi doanh nghiệp chuyển đổi số thành công. Theo đó, dữ liệu được chuyển đổi từ dạng vật lý (analog) sang dạng kỹ thuật số (digital); các thông tin trên được tập hợp và lưu trữ tập trung. Nhờ vậy, mọi cá nhân, phòng ban trong tổ chức có thể tra cứu lại dễ dàng hơn và tránh được các mất mát vật lý.

  • Tận dụng tối đa sức mạnh từ dữ liệu

Bất kỳ một doanh nghiệp dù nhỏ hay lớn đều có một lượng thông tin khổng lồ từ nội bộ hay phát sinh từ khách hàng, đối tác, hệ sinh thái. Trước đây, việc quản lý các nguồn thông tin này là thủ công và cực kỳ phức tạp. Trong khi đó, các thông tin dưới dạng vật lý như giấy tờ, số liệu thường có những hạn chế như: Dễ bị hỏng hóc, bị mờ, bị mất bởi thời gian dài hoặc khó khăn trong việc thống kê, kiểm soát được trong doanh nghiệp có những số liệu gì…

Trong khi đó, Chuyển đổi số bao gồm việc xây dựng lộ trình và triển khai các công cụ, ứng dụng giúp tối ưu hoạt động kinh doanh, dựa trên sự hợp nhất giữ thông tin và tài nguyên. Thay vì phần mềm và cơ sở dữ liệu phân tán, các nguồn lực trở nên tập trung hơn, qua đó gia tăng sự hiệu quả. Điều này là vô cùng quan trọng nhằm giúp cho ban lãnh đạo các doanh nghiệp có thể đưa ra các chiến lược đúng đắn và các quyết định kinh doanh nhằm đúng vào những điều mong đợi từ khách hàng cũng như thị trường.

  • Mang lại sự linh hoạt của doanh nghiệp

Sự linh hoạt của một doanh nghiệp không chỉ nằm ở khả năng thích nghi với những thay đổi của môi trường xung quanh. Nó còn thông qua việc nắm bắt cơ hội, thấu hiểu nguy cơ và dự đoán rủi ro. Thông qua chuyển đổi số, mang đến cho doanh nghiệp cơ hội để linh hoạt tìm những hướng đi mới, giải quyết nhu cầu của khách hàng.

  • Cải thiện năng suất của nhân viên và toàn bộ công ty

Việc ứng dụng các công nghệ số, tập trung và khai thác dữ liệu tốt hơn, giúp từng nhân viên trong công ty có thể giảm thiểu được thời gian lãng phí, tập trung vào các công việc mang lại hiệu quả cao hơn.

  • Tiết kiệm chi phí

Chuyển đối số giúp doanh nghiệp thay đổi phương thức tiếp cận các công việc giấy tờ thủ công trở nên nhanh chóng hơn trên nền tảng kỹ thuật số, từ đó giảm chi phí in ấn, nhân lực so với quy trình truyền thống.

Thực trạng chuyển đổi số ở Việt Nam 

Thực trạng chuyển đổi số tại Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp nói riêng trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tăng lên đáng kể. Theo Vinasa,  92% doanh nghiệp đã có sự quan tâm hay thậm chí đã ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh của mình. Tuy nhiên, chỉ có chưa đến 10% trong số họ nhận định rằng việc chuyển đổi số đã thành công và có thể mang lại giá trị trọng yếu cho doanh nghiệp. Nguyên nhân được chỉ ra đó là 97% doanh nghiệp tại Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ, 92% doanh nghiệp trong số này chưa có hiểu biết về chuyển đổi số, và 72% chưa biết chuyển đổi số bắt đầu từ đâu. Chính điều này khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào “bẫy chuyển đổi số” khi mới áp dụng một phần công nghệ nhưng đã lầm tưởng bản thân đã hoàn thành lộ trình chuyển đổi.

Làm thế nào để doanh nghiệp bắt đầu chuyển đổi số 

Nghiên cứu từ Forbes cho thấy 70% doanh nghiệp gặp thất bại hoặc khó khăn khi thực thi chương trình Chuyển đổi số. Đặc biệt với các doanh nghiệp quy mô lớn, lâu đời, việc thực thi các chiến lược chuyển đổi này một cách toàn diện và hiệu quả lại càng có nhiều trở ngại. Vậy làm cách nào để doanh nghiệp chuyển đổi số thành công? Câu trả lời là mỗi doanh nghiệp cần phải xây dựng một lộ trình triển khai cho riêng mình để từng bước tiến tới đích.

Thông qua kế hoạch về một lộ trình thực hiện cụ thể, doanh nghiệp sẽ có một góc nhìn rộng về bức tranh triển khai chuyển đổi số tổng thể, với một hướng đi cụ thể, cùng những giải pháp công nghệ riêng biệt. Từ đó, doanh nghiệp có thể lựa chọn những phương pháp triển khai hiệu quả nhằm giảm thiểu tối đa thời gian, công sức, ngân sách cho việc triển khai cũng như xác định được trước các rủi ro có thể gặp phải để xây dựng lộ trình tối ưu, đảm bảo sự phù hợp với kế hoạch và các mục tiêu chiến lược định hướng đặt ra ban đầu. 

Các giai đoạn chuyển đổi số 

Các giai đoạn chuyển đổi số

  • Giai đoạn 1: Số Hoá Thông Tin 

Số hóa thông tin là các hoạt động ứng dụng công nghệ ở mức cơ bản nhằm chuyển đổi dữ liệu từ dạng vật lý (analog) sang dạng kỹ thuật số (digital). Đây là khâu đóng vai trò bước đệm quan trọng nhằm chuẩn bị dữ liệu, nền tảng cũng như bước đầu giúp doanh nghiệp làm quen với hoạt động chuyển đổi số. Thông qua giai đoạn này, dữ liệu hoạt động được tập trung thay vì phân tán rải rác và được tìm kiếm, trích xuất dễ dàng hơn.

  • Giai đoạn 2: Số Hoá Quy Trình 

Số hóa quy trình là hoạt động tiến tới áp dụng công nghệ nhằm tự động hóa một số quy trình hoạt động hiện tại. 

Tại khâu này, doanh nghiệp sẽ sử dụng các thông tin đã được số hóa ở khâu trước đó để phân tích nhằm tối ưu quy trình vận hành, nghiên cứu nâng cao trải nghiệm khách hàng hoặc đưa ra các chiến lược, mô hình kinh doanh mới… tùy theo định hướng mỗi doanh nghiệp. 

  • Giai đoạn 3: Chuyển đổi số 

Ở giai đoạn này, doanh nghiệp sẽ thay đổi từ mô hình doanh nghiệp truyền thống sang doanh nghiệp số bằng cách áp dụng công nghệ mới như dữ liệu lớn (Big Data), Internet cho vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud)… nhằm thay đổi phương thức điều hành, lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty.

Việc đầu tư vào các công nghệ tiên tiến không chỉ mang lại những cải thiện về mặt vận hành, mà với con người, việc cập nhật liên tục những kiến thức và công nghệ mới cũng giúp thúc đẩy sự sáng tạo và thay đổi linh hoạt, giúp kích hoạt các hệ thống nhân sự trì trệ, mang đến một môi trường hoạt động theo hướng hiện đại hoá. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ cũng giúp tăng cường việc liên kết và kết nối, chia sẻ thông tin, dễ dẫn tới việc hình thành và tạo ra các ý tưởng lớn.

Lộ trình 5 bước để chuyển đổi số dành cho doanh nghiệp

Lộ trình 5 bước để chuyển đổi số dành cho doanh nghiệp

  • Bước 1: Định hướng chiến lược

Bước này giúp định hướng và xác định chính xác trọng tâm chiến lược kinh doanh và chiến lược chuyển đổi số. Các mục tiêu này đóng vai trò kim chỉ nam cho toàn bộ lộ trình chuyển đổi số.

  • Bước 2: Đánh giá hiện trạng doanh nghiệp

Nhằm thấu hiểu một cách chi tiết các bài toán trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời xây dựng các giải pháp và đo lường dự kiến về chi phí, hiệu quả đem lại của lộ trình.

  • Bước 3: Dự toán ngân sách đầu tư

Việc dự toán ngân sách đầu tư cho việc thực hiện chuyển đổi số giúp doanh nghiệp có thể tự chủ lựa chọn các phương án phù hợp nhất cho chính doanh nghiệp mình.

  • Bước 4: Xây dựng lộ trình chuyển đổi số, xác định các hành động cần tiến hành, nguồn nhân lực cần thiết

Trong quá trình xây dựng lộ trình, doanh nghiệp phân tích và lựa chọn những phương pháp triển khai hiệu quả. Mục đích của việc này nhằm giảm thiểu tối đa thời gian, công sức, ngân sách cho việc triển khai cũng như xác định được trước các rủi ro có thể gặp phải.

Tại đây doanh nghiệp sẽ xác định các hành động cần tiến hành, nguồn nhân lực cần thiết cũng như ước lượng thời gian, tiến độ thực hiện sẵn sàng hoặc có khả năng thực hiện đối với từng giai đoạn trong quá trình chuyển đổi. Với mỗi đo lường đều cần phải hướng đến mục tiêu được đặt ra từ đầu, tác động đến sản phẩm, quy trình, năng suất và lợi nhuận của công ty như thế nào. Cần đặt ra các cột mốc dự kiến đạt được để có căn cứ đánh giá các tiêu chí này.

  • Bước 5: Thực hiện triển khai và đánh giá hiệu quả

Doanh nghiệp tiến hành triển khai một cách nghiêm túc theo đúng lộ trình cam kết đề ra.

Đánh giá hiệu quả đem lại sau một giai đoạn triển khai lộ trình chuyển đổi số. Cần có báo cáo kết quả thực hiện, xác định các rủi ro và các thay đổi có thể làm ảnh hưởng tới tiến trình triển khai lộ trình chuyển đổi số. Từ đó đưa ra các cải tiến cần thiết.

Đâu là trụ cột trong chuyển đổi số?

Chuyển đổi số là hoạt động ứng dụng công nghệ dựa trên nền tảng cơ bản là các quy trình sẵn có tại doanh nghiệp. Từ đó tối ưu quy trình hiện tại hoặc thay đổi hoàn toàn cách thức tương tác trong một quy trình đã có. Do đó, công nghệ chính là yếu tố cốt lõi của chuyển đổi số. 

Ngày nay, nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt với vô vàn thách thức khi tìm đường đi đến sự thành công trong quá trình chuyển đổi số. Những rào cản này có thể bao gồm từ ngân sách hạn chế cho công nghệ mới, đến thiếu chuyên môn hoặc các sáng kiến chất xám về kỹ thuật số. Nhưng một thách thức quan trọng cần vượt qua là lựa chọn giải pháp công nghệ hiệu quả.

Thực tế, việc lựa chọn sai công nghệ để bắt đầu chuyển đổi số có thể khiến nỗ lực và tiền bạc của doanh nghiệp có nguy cơ “đổ sông, đổ bể”. Bởi các nguy cơ sau:

  • Doanh nghiệp lựa chọn giải pháp công nghệ xa rời chiến lược số mình đề ra;
  • Doanh nghiệp “nóng vội” trong chuyển đổi số, lựa chọn ngay các giải pháp hỗ trợ hoạt động kinh doanh, bán hàng mà quên mất việc phân tích và quản lý dữ liệu từ những bước nhỏ nhất;
  • Doanh nghiệp quên đi việc xây dựng và quản lý cơ sở hạ tầng CNTT tại chỗ;

Giải pháp nhà máy thông minh 3S iFACTORY góp phần chuyển đổi số toàn diện cho các doanh nghiệp sản xuất. Được kiến trúc theo mô hình ISA-95 tiêu chuẩn quốc tế và tích hợp những thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 như AI, Big Data, IIoT…3S iFACTORY cung cấp cho doanh nghiệp một chiến lược chuyển đổi số toàn diện với 4 hệ thống lõi. Đó là 3S IIoT Platform (Hệ thống kết nối – tự động hóa sản xuất, 3S MES (Hệ thống điều hành – thực thi sản xuất), 3S ERP (Hệ thống hoạch định nguồn lực tổng thể), và 3S Business Hub (Hệ thống báo cáo thông minh).

Ứng dụng giải pháp 3S iFACTORY sẽ góp phần chuyển đổi số toàn bộ các quy trình lõi ở cả 3 tầng: hoạch định, quản trị, vận hành sản xuất. Tất cả những yếu tố này sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động của nhà máy, từ đó tối ưu các bài toán S-Q-C-D ( Tốc độ –  Chất lượng – Chi phí – Tiến độ).

Cụ thể, giải pháp 3S iFACTORY giúp nâng cao quy trình quản lý chất lượng đầu – cuối (IQC – PQC – OQC). Cùng với đó là tính năng cảnh báo sự cố bất thường phát sinh trong quá trình sản xuất, giúp giảm thiểu tỷ lệ sản phẩm không đạt chuẩn, đáp ứng các yêu cầu chất lượng của đối tác trong – ngoài nước.

Giải pháp cũng hỗ trợ việc truy xuất nguồn gốc lỗi hỏng của sản phẩm xuyên suốt từ quá trình sản xuất đến khâu phân phối, từ đó giúp khoanh vùng lỗi và hỗ trợ ra các quyết định giúp cải tiến chất lượng. Hệ thống báo cáo thông minh giúp minh bạch toàn bộ quy trình quản trị và hoạt động vận hành của nhà máy. Từ đó, nhà quản trị chủ động hơn trong việc cân đối nguồn lực và định hướng kế hoạch sản xuất để có thể rút ngắn tiến độ giao hàng. Ngoài ra, giải pháp cũng hỗ trợ tính toán chi phí thực tế và xác định những yếu tố gây hao phí để tối ưu hóa giá thành sản xuất.

Kết

Hy vọng với những thông tin mà chúng tôi cung cấp sẽ giúp bạn đọc hiểu được khái niệm: chuyển đổi số là gì? Chuyển đổi số trong doanh nghiệp là xu hướng tất yếu để cải thiện cách tiếp cận thị trường, tối ưu quy trình vận hành, và tạo lợi thế cạnh tranh. Thực tế, mỗi doanh nghiệp đang gặp vô vàn thách thức trong quá trình chuyển đổi số, tuy nhiên, các đơn vị có thể tìm kiếm các đơn vị hỗ trợ chuyển đổi số nhằm vượt qua những rào cản này. 

5/5 - (1 bình chọn)
5/5 - (1 bình chọn)
Bạn muốn chuyên gia tư vấn nhanh?
Bạn đang tìm hiểu về các giải pháp chuyển đổi số và muốn chuyên gia tư vấn trực tiếp tức thì? Đừng ngại ngần kết nối với chúng tôi để được hỗ trợ giải pháp nhanh chóng

    Tặng bạn ebook







      Bạn muốn chuyên gia tư vấn nhanh?
      Bạn đang tìm hiểu về các giải pháp chuyển đổi số và muốn chuyên gia tư vấn trực tiếp tức thì? Đừng ngại ngần kết nối với chúng tôi để được hỗ trợ giải pháp nhanh chóng

        Phone Gọi ngay
        zalo chat Zalo chat
        Facebook chat Facebook chat