Phân loại các loại nhựa phổ biến trong sản xuất công nghiệp
Sản phẩm của ngành nhựa rất đa dạng và ngày càng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, nhiều ngành. Trong lĩnh vực tiêu dùng, sản phẩm từ nhựa được sử dụng làm bao bì đóng gói các loại, các vật dụng bằng nhựa dùng trong gia đình, văn phòng phẩm, đồ chơi… Trong các ngành kinh tế khác, các sản phẩm từ nhựa cũng được sử dụng ngày càng phổ biến; đặc biệt trong một số ngành, nhựa còn trở thành một nguyên liệu thay thế cho các nguyên liệu truyền thống, như trong xây dựng, điện – điện tử… Theo đó, các loại nhựa cũng có hàng ngàn loại với các tính chất, khả năng dẫn xuất và phụ gia khác nhau… Trên thực tế, người ta phân loại các loại nhựa theo nhiều tiêu chí khác nhau sau đây.
Phân loại nhựa theo nguồn gốc ra đời
Nhựa nguyên sinh
Bao gồm một số loại nhựa như PP, PC, ABS, PS-GPPS, HIPS, POM, PA, PMMA…
Đây là sản phẩm được sản xuất từ quá trình chưng cất phân đoạn dầu mỏ. có màu trắng tự nhiên và độ tinh khiết cao vì chưa qua sử dụng. Đặc tính của nhựa nguyên sinh mềm, dẻo, có độ đàn hồi lớn, chịu được cong vênh và áp lực. Thành phẩm của nhựa nguyên sinh có thẩm mỹ khá cao do bề mặt bóng, mịn và màu sắc tươi sáng. Theo đó, nhựa nguyên sinh sẽ bao gồm các loại nhựa như: PP, PC, ABS, PS-GPPS, HIPS, POM, PA, PMMA…
Nhựa nguyên sinh, thường được dùng để sản xuất các loại vật dụng trong y tế như ống tiêm, dược phẩm rất an toàn do không pha thêm chất phụ gia. Ngoài ra, nó còn được ứng dụng rộng rãi trong những ngành linh kiện máy bay, oto, sản xuất thùng rác…

Nhựa tái sinh
Nhựa tái sinh hay còn gọi là nhựa tái chế. Loại nhựa này được sản xuất từ quá trình thu gom, phân loại và tái chế theo quy trình khác nhau. Thông thường, nhựa sau khi thu gom được làm sạch và đưa vào máy nghiền nhỏ nung chảy. Sau đó hỗn hợp này được chuyển qua bộ phận máy đùn ép chuyển thành dạng sợi bún hoặc hạt nhựa. Nhựa tái sinh được dùng làm nguyên liệu sản xuất trong rất nhiều lĩnh vực như công nghiệp, xây dựng hoặc môi trường. Các loại nhựa tái sinh phổ biến được sử dụng trong sản xuất như: HDPE, PP, PE, ABS, PVC…

Xem thêm: Quy trình sản xuất nhựa từ A-Z
Phân loại nhựa theo cấu trúc phân tử và mức độ nung chảy
Nhựa nhiệt dẻo
Là loại nhựa khi nung nóng đến nhiệt độ thích hợp thì nó chảy mềm ra và khi hạ nhiệt độ thì nó đóng rắn lại. Thường tổng hợp bằng phương pháp trùng hợp. Nhựa nhiệt dẻo thường được cung cấp ở dạng viên hoặc tấm nhỏ được nung nóng và tạo thành hình dạng mong muốn bằng cách sử dụng các công nghệ sản xuất khác nhau.
Nhựa nhiệt dẻo có khả năng tái sinh được nhiều lần, ví dụ như: polyetylen (PE), polypropylen (PP), polystyren (PS), poly metyl metacrylat (PMMA), poly butadien (PB), poly etylen tere phtalat (PET)…

Nhựa nhiệt rắn
Là hợp chất cao phân tử có khả năng chuyển sang trạng thái không gian 3 chiều dưới tác dụng của nhiệt độ hoặc phản ứng hóa học và sau đó không nóng chảy hay hòa tan trở lại được nữa, không có khả năng tái sinh.
Một số loại nhựa nhiệt rắn thông dụng là: ure focmadehyt (UF), nhựa epoxy, phenol formaldehyde (PF), nhựa melamin, poly este không no…
>> Xem thêm: Giải pháp ERP ngành nhựa: Bí quyết tối ưu Kế hoạch – Tiến độ – Chi phí
Phân loại các loại nhựa theo lĩnh vực sử dụng
Về lĩnh vực sử dụng, các sản phẩm nhựa hiện nay (tại Việt Nam) được chia làm 4 nhóm chính: gồm nhựa bao bì, nhựa gia dụng, nhựa vật liệu xây dựng và nhựa kỹ thuật.
Nhựa bao bì
Bao bì nhựa là một ngành giao nhau giữa hai ngành Nhựa và Bao bì. Ngành bao bì nhựa có thể được phân loại thành: Bao bì mềm, phục vụ chủ yếu cho ngành thực phẩm; Chai lọ nhựa đóng hộp phục vụ chủ yếu cho lĩnh vực nước giải khát; Bao bì cứng.
Bao bì nhựa là loại bao bì được làm từ nhựa dẻo. Đây là một chất không có sẵn trong tự nhiên mà phải chế tạo ra. Đặc tính của bao bì nhựa là nhẹ, không thấm nước và bền. Hiện nay để sản xuất các bao bì nhựa an toàn, các doanh nghiệp thường dùng loại hạt nhựa tinh khiết được tinh chế từ dầu hỏa.
>> Xem thêm: Giải pháp tối ưu chi phí sản xuất cho doanh nghiệp bao bì
Nhựa xây dựng
Trong xây dựng, nhựa được sử dụng trong các sản phẩm như: Sàn, tấm cách nhiệt, sơn, cửa sổ, cửa ra vào, đường ống, ván dăm… Nhựa được sử dụng ở khắp mọi nơi trong công trình xây dựng bởi độ bền, giá thành thấp. Ngành nhựa xây dựng được chia làm 2 ngạch chính là ống nhựa xây dựng và nhựa vật liệu xây dựng. Trong đó, nhựa vật liệu xây dựng gồm tấm nhựa profile, nhôm composite, tấm trần, nẹp cửa…

Nhựa gia dụng
Bao gồm các sản phẩm gia dụng như nội thất, tủ, đĩa, đồ chơi, và giầy dép.
Nhựa công nghệ cao
Bao gồm các sản phẩm như phụ tùng nhựa, dùng trong lắp ráp ô-tô, xe máy, thiết bị y tế và trang thiết bị dùng trong công nghiệp composite.
Phân loại nhựa theo mức độ sử dụng
Nhựa thông dụng
Nhựa thông dụng là loại nhựa được sử dụng số lượng lớn, giá rẻ, dùng nhiều trong những vật dụng thường ngày, như: PP, PE, PS, PVC, PET, ABS,..
Nhựa kỹ thuật
Nhựa kỹ thuật là loại nhựa có tính chất cơ lý (như độ bền kéo, độ kháng nhiệt…) trội hơn so với các loại nhựa thông dụng, thường dùng trong các mặt hàng công nghiệp, các chi tiết máy… Nhựa kỹ thuật được cải thiện về độ bền trơn, kháng hóa chất, nhiệt… cũng có công dụng cao trong sử dụng. Chúng được gia công sợi thủy tinh, sợi carbon… theo công dụng yêu cầu. Loại nhựa kỹ thuật tiêu biểu là PA, PC, PPO biến tính, Polyester bão hòa, nhựa Flouride, nhựa PPS…
Nhựa chuyên dụng
Nhựa chuyên dụng là các loại nhựa tổng hợp chỉ sử dụng riêng biệt cho từng trường hợp, thường được sử dụng trong phòng thí nghiệm, làm chất thay thế, chất kết dính, chất làm nền cho các ma trận có composite. Ví dụ như: FEP, Silicon (SI), PE trọng lượng phân tử cực kỳ cao…
Bảng so sánh 7 loại nhựa thông dụng hiện nay
Như đã chia sẻ ở trên, có thể thấy, nhựa được chia thành rất nhiều loại và mỗi loại sẽ có các đặc tính khác nhau. Tuy nhiên trong số đó, nhựa PET, nhựa HDP, nhựa PVC, nhựa LDPE, nhựa PP, nhựa PS, nhựa PC là những loại nhựa được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực sản xuất. Để hiểu được đặc điểm và ứng dụng của các loại nhựa này, bạn hãy tham khảo bảng so sánh sau đây:
| Loại nhựa | Ký hiệu | Đặc điểm | Ưu điểm | Nhược điểm | Ứng dụng |
| Nhựa PET (Polyethylene Terephthalate) | PET | Trong suốt, nhẹ, chịu lực và chịu nhiệt khá tốt | Dễ tái chế, an toàn khi tiếp xúc thực phẩm, bền cơ học cao | Không chịu được nhiệt quá cao (dễ biến dạng khi >70°C) | Sản xuất chai nước, bao bì thực phẩm, sợi polyester, hộp đựng |
| Nhựa HDPE (High-Density Polyethylene) | HDPE | Màu trắng đục, cứng, dẻo, nhẹ | Bền hóa chất, chịu va đập tốt, không thấm nước | Dễ bị biến dạng khi ở nhiệt độ thấp | Sản xuất can nhựa, bình sữa, ống dẫn nước, túi siêu thị tái sử dụng |
| Nhựa PVC (Polyvinyl Chloride) | PVC | Màu trắng, có thể trong suốt hoặc mờ | Cách điện, chống cháy, chống ăn mòn tốt | Có thể chứa chất phụ gia độc hại (nếu không xử lý đúng) | Dùng trong sản xuất ống nước, cửa nhựa, màng bọc, dây điện |
| Nhựa LDPE (Low-Density Polyethylene) | LDPE | Mềm, dẻo, trong suốt, trọng lượng nhẹ | Dễ gia công, chống thấm nước và hóa chất | Chịu nhiệt kém, dễ bị trầy xước | Sản xuất túi nilon, màng bọc thực phẩm, chai bóp, vật liệu đóng gói |
| Nhựa PP (Polypropylene) | PP | Màu trắng sữa, nhẹ, độ bền cơ học tốt | Chịu nhiệt cao (đến 120°C), an toàn, có thể tái chế được | Dễ bị oxy hóa dưới ánh sáng mặt trời | Hộp nhựa, nắp chai, đồ gia dụng, linh kiện ô tô |
| Nhựa PS (Polystyrene) | PS | Trong suốt, cứng, giòn | Dễ tạo hình, cách điện tốt, giá rẻ | Dễ vỡ, không chịu được nhiệt cao, khó tái chế | Ly, hộp xốp, đồ nhựa dùng một lần, vật liệu cách âm |
| Nhựa PC (Polycarbonate) | PC | Trong suốt, rất bền và chịu va đập mạnh | Chống tia UV, chịu nhiệt cao, bền lâu | Giá cao, có thể giải phóng BPA (nếu không an toàn thực phẩm) | Kính mắt, vỏ điện tử, bình nước, tấm lợp lấy sáng |
Trên đây là những chia sẻ về cách phân loại nhựa trong sản xuất công nghiệp chi tiết. Hy vọng qua bài viết này bạn sẽ nắm được đặc điểm cũng như cách phân biệt các loại nhựa.
ITG Technology là đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ thông tin chuyên sâu (trải dài từ giải pháp nhà máy thông minh, ERP, MES, kết nối và tự động hóa…) cho ngành sản xuất nhựa trên thị trường Việt Nam. Với 18 năm kinh nghiệm và am hiểu đặc thù ngành, giải pháp của ITG Technology đã được nhiều đơn vị hàng đầu trong ngành nhựa tin tưởng áp dụng như: HTMP, Aluba Sunhouse, Nhật Minh, Nhựa Châu Á, Nhựa Tiền Phong… Nếu doanh nghiệp bạn đang gặp vấn đề trong việc triển khai nền tảng IT để nâng cao năng suất trong ngành sản xuất nhựa, hãy liên hệ với chuyên gia của chúng tôi qua Hotline: 092.6886.855 để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp.







