Chi phí sản xuất chung là gì? Hướng dẫn phân bổ chi phí sản xuất chung chi tiết

Chi phí sản xuất chung là một yếu tố giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá thành sản phẩm, từ đó xây dựng các chiến lược kinh doanh phù hợp. Vậy chi phí sản xuất chung bao gồm những gì, công thức tính và việc phân phổ chi phí này được thực hiện như thế nào. Hãy cùng ITG Technology tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây.

Chi phí sản xuất chung là gì?

Chi phí sản xuất chung là một thành phần nằm trong chi phí sản xuất và là một trong những yếu tố quyết định đến giá thành sản phẩm. Chi phí sản xuất chung bao gồm các chi phí phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh chung phát sinh trong phạm vi phân xưởng, nhưng không bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.

Hiểu một cách đơn giản, việc phân bổ chi phí sản xuất chung đóng vai trò lớn trong việc giúp doanh nghiệp thu về nguồn lợi nhuận bằng cách xác định chính xác giá thành sản phẩm, hàng hoá. Cụ thể:

Trong doanh nghiệp sản xuất, giá thành sản phẩm thường được cấu thành từ:

– Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)
– Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)
– Chi phí sản xuất chung (TK 627)

Do đó, việc tập hợp và phân bổ chính xác chi phí sản xuất chung ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của giá thành sản phẩm và lợi nhuận doanh nghiệp.

Vai trò của chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp

Chi phí sản xuất chung không trực tiếp tạo ra sản phẩm nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất và tính giá thành. Việc quản lý hiệu quả khoản chi phí này giúp doanh nghiệp:

• Xác định chính xác giá thành sản phẩm.
• Xây dựng chính sách giá bán hợp lý.
• Đánh giá hiệu quả vận hành của nhà máy.
• Kiểm soát lãng phí trong sản xuất.
• Tối ưu lợi nhuận và năng lực cạnh tranh.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, chi phí sản xuất chung thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí sản xuất nên cần được theo dõi và phân tích thường xuyên.

Tài khoản chi phí sản xuất chung – Tài khoản 627

Trong hạch toán kế toán, tài khoản chi phí sản xuất chung được hạch toán vào tài khoản 627 và không có số dư cuối kỳ, cụ thể:

• Bên Nợ bao gồm tập hợp toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh tại kỳ sản xuất.
• Bên Có gồm các khoản giảm trừ chi phí sản xuất, chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ được ghi nhận vào giá vốn hàng bán trong kỳ do mức sản phẩm thực tế sản xuất ra thấp hơn so với công suất bình thường.

>> Xem thêm: Kế hoạch sản xuất là gì? Cách lập kế hoạch sản xuất hiệu quả

Chi phí sản xuất chung gồm những khoản nào?

Chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp được tập hợp theo mỗi phân xưởng và dựa vào từng yếu tố chi phí. Cụ thể bao gồm các loại chi phí sau:

1. Chi phí nhân viên phân xưởng

Là các khoản chi phí liên quan phải trả cho người lao động tại phân xưởng, trong đó có các khoản tiền lương, phụ cấp, tiền ăn giữa ca, khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm ý tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn. Loại chi phí này được hạch toán trong tài khoản 6271.

2. Chi phí vật liệu

Là loại chi phí được hạch toán vào tài khoản 6272, nó phản ánh các loại chi phí về vật liệu dùng chung cho hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định trong phân xưởng.

3. Chi phí công cụ sản xuất

Được hạch toán kế toán vào tài khoản 6273, bao gồm các khoản chi phí có liên quan đến công cụ, dụng cụ sản xuất được sử dụng tại phân xưởng sản xuất.

4. Chi phí khấu hao tài sản cố định

Là khoản chi phí này gồm khấu hao của tất cả tài sản cố định trong phân xưởng sản xuất như máy móc, thiết bị nhà xưởng và được hạch toán vào tài khoản 6274.

5. Chi phí dịch vụ mua ngoài (thuộc tài khoản 6277)

Đề cập đến các khoản chi mua ngoài để phục vụ cho hoạt động sản xuất của phân xưởng, có thể kể đến như chi phí điện nước, chi phí sửa chữa, chi phí thuê ngoài, chi phí trả cho nhà thầu phụ,…

6. Chi phí bằng tiền khác (được hạch toán vào tài khoản 6278)

Phản ánh các khoản chi phí khác phục vụ hoạt động tại phân xưởng được trả bằng tiền ngoài các khoản chi phí được đề cập phía trên.

Ví dụ chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp tại một nhà máy sản xuất cơ khí, chi phí sản xuất chung có thể bao gồm:

• Tiền lương quản đốc phân xưởng.
• Chi phí điện vận hành máy CNC.
• Chi phí dầu bôi trơn máy móc.
• Khấu hao máy tiện và máy phay.
• Chi phí sửa chữa thiết bị sản xuất.
• Chi phí vệ sinh và bảo trì nhà xưởng.

Các khoản chi phí này phục vụ hoạt động sản xuất nhưng không thể xác định trực tiếp cho từng sản phẩm nên được xếp vào chi phí sản xuất chung.

Đọc thêm: Quản lý sản xuất là gì? Cách quản lý sản xuất hiệu quả

Chi phí sản xuất chung giúp doanh nghiệp thu về nguồn lợi nhuận bằng cách xác định chính xác giá thành sản phẩm, hàng hoá

Phân loại chi phí sản xuất chung

Theo quy định tại Điều 87 Số 200/2014/TT-BTC chi phí sản xuất chung phản ánh trên TK 627 phải được hạch toán theo 2 loại là chi phí sản xuất chung cố định và chi phí sản xuất chung biến đổi. Cụ thể:

Bảng thông tin phân loại chi phí sản xuất chung.

> Đọc thêm: 5 Cách giảm chi phí sản xuất trong doanh nghiệp

Công thức tính chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp

1. Cách phân bổ chi phí sản xuất chung – Tài khoản 627

Căn cứ vào nguyên tắc kế toán, kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 627, kế toán chi phí sản xuất chung bao gồm tập hợp các chi phí được liệt kê dưới đây:

• Chi phí nhân công tại phân xưởng – (Tài khoản 6271 – Chi phí nhân viên phân xưởng)

Như đã đề cập, loại chi phí này bao gồm: Tiền lương, tiền công, các khoản phải trả cho người lao động tại phân xưởng, tiền ăn giữa ca của nhân viên quản lý phân xưởng. Việc phân bổ chi phí sản xuất chung theo chi phí nhân công được hạch toán như sau:

Các khoản được tính theo lương của người lao động như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, phí công đoàn sẽ được hạch toán:

• Chi phí nguyên vật liệu – (Tài khoản 6272 – Chi phí vật liệu)

Phân bổ chi phí sản xuất chung với các khoản nguyên vật liệu dùng cho phân xưởng như sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định được hạch toán như sau:

• Chi phí dụng cụ sản xuất (Tài khoản 6273 – Chi phí dụng cụ sản xuất)

Khi xuất công cụ, dụng cụ sản xuất có tổng giá trị nhỏ sử dụng cho phân xưởng, căn cứ vào phiếu xuất kho mà hạch toán:

Đối với các công cụ, dụng cụ vào chi phí sản xuất chung cần phân bổ giá trị, hạch toán chi phí này là:

• Chi phí khấu hao – (Tài khoản 6274 – Chi phí khấu hao tài sản cố định)

Hạch toán Nợ: TK 627, Có: TK 214 đối với các khấu hao máy móc, thiết bị, nhà xưởng… thuộc phân xưởng.

• Chi phí dịch vụ mua ngoài – (Tài khoản 6277 – Chi phí dịch vụ mua ngoài):

Chi phí sửa chữa, thuê ngoài, điện nước dùng cho phân xưởng được hạch toán như sau:

• Chi phí bằng tiền khác – (Tài khoản 6278 – Chi phí bằng tiền khác):

Với các chi phí được chi trả bằng tiền ngoài các chi phí trên thì được hạch toán để tính chi phí sản xuất chung như sau:

• Chi phí đi vay phải trả, đã được hòa vốn: Cuối kỳ kế toán, doanh nghiệp cần xác định lãi tiền vay phải trả, đã trả được vốn hoá cho tài sản sản xuất dở dang, khi trả lãi tiền vay. Loại chi phí này được hạch toán theo quy tắc: Nợ TK 627, Có TK 111, 112, 335 – Chi phí phải trả, 242 – Chi phí trả trước (trong trường hợp trả trước lãi vay).

• Chi phí dự phòng phải trả về bảo hành công trình xây lắp

Khi xác định số dự phòng phải trả về bảo hành công trình xây lắp, hạch toán cụ thể như sau:

• Chi phí sản xuất được kết chuyển vào giá thành sản phẩm, dịch vụ cuối kỳ

Khoản phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng sản phẩm theo mức công suất bình thường được hạch toán như sau:

• Chi phí sản xuất cố định không phân bổ vào giá thành sản xuất: Chúng được ghi nhận vào giá vốn hàng bán và được hạch toán: Nợ TK 632, Có TK 627.
• Các khoản giảm chi phí sản xuất: Nếu phát sinh các khoản này thì hạch toán như sau: Nợ: TK 111, 112, 138, Có: TK 627.
• Chi phí sản xuất dùng cho hợp đồng hợp tác kinh doanh

Kế toán thông thường vào mỗi kỳ lập bảng phân bổ chi phí chung và xuất hóa đơn giá trị gia tăng để phân bổ chi phí sản xuất chung sử dụng chung cho hợp đồng hợp tác kinh doanh dành cho các bên, khoản chi phí này được hạch toán như sau:

>> Tham khảo thêm: Chi phí ngoài sản xuất là gì? Thành phần, cách tính và giải pháp tối ưu chi phí ngoài sản xuất

2. Công thức tính chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp

Chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp là tổng của 6 tài khoản cấp 2 của tài khoản 627 bao gồm: Tài khoản 6271, Tài khoản 6272, Tài khoản 6273, Tài khoản 6274, Tài khoản 6277, Tài khoản 6278.

Các khoản chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ được ghi nhận vào bên Nợ tài khoản 627. Số tiền chi phí sản xuất chung thực tế đã phát sinh và được thanh toán trong kỳ được ghi nhận vào bên Có tài khoản 627.

Đối với các khoản chi phí sản xuất chung không phân bổ được, cuối kỳ sẽ được kết chuyển sang bên Nợ tài khoản 154.

3. Ví dụ cách tính chi phí sản xuất chung thực tế trong doanh nghiệp

Giả sử doanh nghiệp X chủ yếu sử dụng máy móc thiết bị để sản xuất sản phẩm và lựa chọn số giờ máy là tiêu thức để phân bổ chi phí sản xuất chung. Theo định mức, cứ bình quân 2 giờ máy hoạt động sẽ sản xuất được 1 sản phẩm. Công thức tính chi phí sản xuất chung của công ty X trong năm như sau:

Nguyên tắc hạch toán chi phí sản xuất chung

Trước khi thực hiện hạch toán chi phí sản xuất chung, doanh nghiệp cần phân biệt rõ chi phí sản xuất chung cố định và chi phí sản xuất chung biến đổi. Đây là cơ sở để xác định mức phân bổ phù hợp vào giá thành sản phẩm theo quy định kế toán hiện hành.

Chi phí sản xuất chung cố định sẽ được phân bổ vào khoản phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm dựa trên công suất bình thường của máy móc sản xuất. Công suất bình thường là số lượng thành phẩm đạt được ở mức trung bình trong các điều kiện sản xuất bình thường:

• Nếu sản xuất sản phẩm thực tế cao hơn công suất hoạt động bình thường của máy móc/thiết bị thì phân bổ chi phí sản xuất chung cố định sẽ tính toàn bộ vào chi phí sản xuất trong kỳ (giá thành sản phẩm)
• Nếu sản phẩm thực tế sản xuất ra thấp hơn công suất hoạt động bình thường của máy móc/thiết bị thì tập hợp chi phí sản xuất chung cố định sẽ chỉ phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị thành phẩm theo mức công suất bình thường. Khoản chi phí sản xuất chung không phân bổ được ghi nhận vào giá vốn hàng bán trong kỳ.

Trong khi đó, chi phí sản xuất chung biến đổi thường được phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm theo chi phí thực tế phát sinh.

ERP là một trong những phần mềm được nhiều doanh nghiệp sử dụng để tính chi phí sản xuất chung chính xác, nhanh chóng hơn. Tìm hiểu thêm về cách ERP giúp hoạt động trong doanh nghiệp:

Khám phá 3S ERP

Những sai lầm thường gặp khi phân bổ chi phí sản xuất chung

Phân bổ chi phí sản xuất chung là một trong những bước quan trọng để tính đúng giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc xác định và phân bổ khoản chi phí này và có những sai lầm thường gặp khi phân bổ chi phí sản xuất chung như sau:

1. Không phân biệt chi phí sản xuất chung cố định và biến đổi

Nhiều doanh nghiệp tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất chung vào một nhóm mà không tách riêng chi phí cố định và chi phí biến đổi.

Trong khi đó, hai nhóm chi phí này có nguyên tắc phân bổ khác nhau:

• Chi phí sản xuất chung cố định thường không thay đổi theo sản lượng sản xuất, chẳng hạn như khấu hao máy móc, chi phí thuê nhà xưởng hoặc lương quản lý phân xưởng.
• Chi phí sản xuất chung biến đổi thay đổi theo mức độ hoạt động sản xuất như điện năng tiêu thụ, vật liệu phụ hay chi phí bảo trì phát sinh theo giờ máy.

Việc không phân loại rõ ràng khiến doanh nghiệp khó xác định chính xác giá thành sản phẩm, đặc biệt trong các giai đoạn sản lượng tăng hoặc giảm mạnh.

2. Lựa chọn tiêu thức phân bổ không phù hợp

Không có một tiêu thức phân bổ nào phù hợp cho mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều đơn vị vẫn sử dụng một tiêu thức cố định cho tất cả sản phẩm hoặc tất cả phân xưởng.

Ví dụ, doanh nghiệp chỉ phân bổ theo giờ công lao động trong khi phần lớn chi phí phát sinh từ hoạt động của máy móc. Điều này dẫn đến tình trạng:

• Sản phẩm đơn giản phải gánh nhiều chi phí hơn thực tế.
• Sản phẩm phức tạp lại được ghi nhận chi phí thấp hơn mức tiêu hao thực tế.

Kết quả là giá thành sản phẩm bị sai lệch, ảnh hưởng đến chiến lược giá bán và đánh giá lợi nhuận của từng dòng sản phẩm.

3. Không phân bổ theo công suất bình thường

Theo nguyên tắc kế toán, chi phí sản xuất chung cố định cần được phân bổ dựa trên công suất bình thường của nhà máy hoặc dây chuyền sản xuất.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lại sử dụng sản lượng thực tế làm căn cứ phân bổ. Khi sản lượng giảm, toàn bộ chi phí cố định được phân bổ cho số lượng sản phẩm ít hơn, làm giá thành đơn vị tăng bất thường.

Điều này không chỉ gây sai lệch trong tính giá thành mà còn khiến doanh nghiệp đánh giá không chính xác hiệu quả vận hành của nhà máy.

4. Dữ liệu sản xuất và chi phí thiếu chính xác

Việc quản lý bằng Excel hoặc ghi nhận thủ công thường dẫn đến tình trạng dữ liệu không đồng nhất giữa bộ phận sản xuất và kế toán.

Các thông tin như:

• Giờ máy hoạt động.
• Mức tiêu hao điện năng.
• Vật liệu phụ sử dụng.
• Thời gian dừng máy.
• Sản lượng thực tế.

nếu không được cập nhật đầy đủ và kịp thời sẽ làm giảm độ chính xác của kết quả phân bổ chi phí sản xuất chung.

Khi dữ liệu đầu vào không chính xác, mọi phép tính giá thành phía sau đều có nguy cơ sai lệch.

5. Không rà soát và cập nhật phương pháp phân bổ

Khi quy mô sản xuất mở rộng, danh mục sản phẩm thay đổi hoặc doanh nghiệp đầu tư thêm công nghệ mới, cơ cấu chi phí sản xuất chung cũng sẽ thay đổi theo.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì phương pháp phân bổ được thiết lập từ nhiều năm trước mà không đánh giá lại mức độ phù hợp.

Điều này khiến kết quả phân bổ ngày càng xa rời thực tế, làm giảm độ tin cậy của dữ liệu giá thành và hạn chế khả năng ra quyết định của nhà quản lý.

6. Thiếu công cụ kiểm soát chi phí theo thời gian thực

Một trong những nguyên nhân khiến việc phân bổ chi phí sản xuất chung thiếu chính xác là doanh nghiệp không có khả năng theo dõi chi phí phát sinh theo thời gian thực.

Khi dữ liệu từ sản xuất, kế toán và kho vận tồn tại rời rạc trên nhiều hệ thống khác nhau, việc tập hợp và phân bổ chi phí thường chỉ được thực hiện vào cuối kỳ. Điều này khiến doanh nghiệp khó phát hiện sớm các khoản chi phí bất thường hoặc các điểm gây lãng phí trong quá trình sản xuất.

Việc ứng dụng các hệ thống ERP, MES hoặc nền tảng quản trị sản xuất tích hợp giúp tự động thu thập dữ liệu từ hiện trường, theo dõi chi phí theo từng công đoạn, từng lệnh sản xuất và từng sản phẩm. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể nâng cao độ chính xác của giá thành, kiểm soát chi phí hiệu quả hơn và hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng.

Giải pháp quản lý chi phí sản xuất chung hiệu quả cho doanh nghiệp

Hiện nay, vẫn còn nhiều doanh nghiệp đang sử dụng Excel để tính chi phí sản xuất chung. Điều này gây nên nhiều hạn chế như:

• Tốn nhiều thời gian để thực hiện các hàm tính toán
• Tiềm ẩn nhiều nguy cơ sai sót
• Yêu cầu người sử dụng phải có kỹ năng sử dụng excel thành thạo
• Dữ liệu dễ bị xóa/chỉnh sửa và khó có thể khôi phục lại được nếu làm mất dữ liệu
• Phải làm việc trên nhiều file, khó quản lý đồng bộ khiến nguồn dữ liệu bị rời rạc

Thay vào đó, để tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác, doanh nghiệp có thể sử dụng các phần mềm quản lý sản xuất. Giải pháp 3S iFACTORY là phần mềm quản lý sản xuất thông minh được nhiều doanh nghiệp tin dùng. Hệ thống là nền tảng cho phép tự động hoá việc xây dựng kế hoạch, hoạch định nguồn lực đến tính giá thành sản xuất.

Hệ thống 3S iFACTORY có khả năng tự động tập hợp cơ sở dữ liệu ở tầng ERP (bao gồm: chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp/gián tiếp, chi phí khấu hao máy) và dữ liệu thông tin ở tầng MES (bao gồm: nguyên vật liệu đầu vào, nguyên vật liệu tiêu hao trên mỗi dây chuyền, số giờ công nhân đứng máy, kết quả sản xuất,…), từ đó tính toán chi phí, quản lý giá thành sản xuất thực tế hàng ngày, giúp đánh giá và kiểm soát chặt chẽ chi phí sản xuất.

3S iFACTORY hỗ trợ tính giá thành – tối ưu chi phí sản xuất

Trên đây là những nội dung liên quan đến cách phân bổ chi phí sản xuất chung trong doanh nghiệp. Hy vọng rằng những chia sẻ này sẽ giúp ích cho đơn vị kế toán cũng như lãnh đạo doanh nghiệp trong hoạt động điều hành và quản lý doanh nghiệp mình. Để được tư vấn và hỗ trợ những phương pháp tối ưu chi phí trong sản xuất, hãy liên hệ với chuyên gia của chúng tôi thông qua Hotline: 092.6886.855.

FAQ về chi phí sản xuất chung 

1. Chi phí sản xuất chung có phải chi phí gián tiếp không?

Có. Đây là nhóm chi phí phục vụ hoạt động sản xuất nhưng không thể xác định trực tiếp cho từng sản phẩm.

2. Chi phí điện sản xuất có phải chi phí sản xuất chung không?

Có. Điện sử dụng cho máy móc, thiết bị hoặc nhà xưởng thường được hạch toán vào chi phí sản xuất chung.

3. Chi phí sản xuất chung được hạch toán vào tài khoản nào?

Theo chế độ kế toán hiện hành, chi phí sản xuất chung được phản ánh trên Tài khoản 627.

4. Chi phí sản xuất chung cố định và biến đổi khác nhau như thế nào?

Chi phí cố định không thay đổi đáng kể theo sản lượng sản xuất, trong khi chi phí biến đổi thay đổi theo mức độ hoạt động của doanh nghiệp.

Xem thêm thông tin tại:

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology