Tính giá thành sản xuất | Công thức và phương pháp tính chuẩn xác

Lợi nhuận luôn là mục tiêu hàng đầu với mỗi doanh nghiệp. Để đạt được lợi nhuận cao, doanh nghiệp cần giải quyết được các vấn đề về chi phí, từ đó đưa ra những chiến lược cải thiện sản xuất và tối ưu hóa doanh thu hiệu quả. Vì vậy, tính giá thành sản xuất chính xác – chi phí chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí vận hành doanh nghiệp đang là phương án được nhiều đơn vị lựa chọn để tối ưu hóa lợi nhuận.

Giá thành sản xuất là gì?

Giá thành sản xuất là toàn bộ chi phí sản xuất được tính cho số sản phẩm, công việc hoặc dịch vụ đã hoàn thành trong một phạm vi và thời kỳ nhất định.

Nói đơn giản, giá thành sản xuất cho biết doanh nghiệp cần bỏ ra bao nhiêu chi phí để hoàn thành một sản phẩm. 

Giá thành sản xuất bao gồm tất cả chi phí cần để sản xuất một sản phẩm

Giá thành sản xuất gồm những chi phí nào?

Giá thành sản xuất được cấu thành từ ba nhóm chi phí cơ bản:

Nhóm 1: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Là chi phí của nguyên vật liệu được sử dụng trực tiếp để tạo ra sản phẩm.

Ví dụ: doanh nghiệp sản xuất bàn ghế sẽ phát sinh chi phí gỗ, keo, sơn và các nguyên vật liệu trực tiếp khác cấu thành nên sản phẩm.

Nhóm 2: Chi phí nhân công trực tiếp

Là các khoản chi phí liên quan đến người lao động trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm.

Khoản chi phí này có thể bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản liên quan đến người lao động trực tiếp sản xuất theo quy định và chính sách kế toán của doanh nghiệp.

Nhóm 3. Chi phí sản xuất chung

Là những chi phí phát sinh tại phân xưởng hoặc phục vụ hoạt động sản xuất nhưng không được xác định trực tiếp cho một sản phẩm cụ thể.

Một số khoản thường gặp gồm:

• Chi phí quản lý phân xưởng.
• Chi phí khấu hao máy móc, thiết bị.
• Chi phí điện, nước phục vụ sản xuất.
• Chi phí sửa chữa và bảo trì máy móc.
• Chi phí vật liệu, công cụ dùng chung tại phân xưởng.

Như vậy, có thể khái quát:

Giá thành sản xuất = Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp + Chi phí nhân công trực tiếp + Chi phí sản xuất chung, sau khi xử lý phần chi phí liên quan đến sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ.

Giá thành sản xuất được đánh giá là một trong những chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh hiệu quả của hoạt động sản xuất và quản lý sản xuất; biểu hiện kết quả sử dụng tài sản, tiền vốn, nguyên vật liệu, lao động trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, đây cũng là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp xây dựng chính sách giá cả phù hợp với từng loại sản phẩm, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh về giá trước đối thủ.

Giá thành sản xuất bao gồm những gì?

Qua quá trình sản xuất, giá thành sản xuất sẽ được chia làm nhiều loại khác nhau, phụ thuộc vào từng yêu cầu riêng về quản lý cũng như các hình thức phân loại cụ thể. Nhìn chung, có thể chia nhỏ chi phí sản xuất ra từng phần như sau:

Giá thành kế hoạch: Là giá thành được doanh nghiệp dự kiến trước cho kỳ sản xuất dựa trên kế hoạch sản xuất, định mức chi phí và các điều kiện hoạt động dự kiến.

Giá thành định mức: Là giá thành được xác định dựa trên các định mức chi phí đã được xây dựng cho quá trình sản xuất. Giá thành định mức giúp doanh nghiệp có cơ sở kiểm soát mức tiêu hao nguyên vật liệu, nhân công và các khoản chi phí liên quan.

Giá thành thực tế: Là giá thành được xác định dựa trên các khoản chi phí thực tế phát sinh và khối lượng sản phẩm thực tế hoàn thành. Doanh nghiệp có thể so sánh giá thành thực tế với giá thành kế hoạch hoặc định mức để phát hiện chênh lệch và tìm nguyên nhân.

Giá thành khi sản xuất: Là toàn bộ chi phí phát sinh để hoàn thành sản phẩm, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.

Giá thành toàn bộ của sản phẩm tiêu thụ: Là tổng chi phí để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, bao gồm giá thành sản xuất của sản phẩm tiêu thụ, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Công thức tính giá thành sản xuất

Để tính được giá thành sản xuất tổng thể của một sản phẩm, dịch vụ nhất định, bộ phận kế toán cần thường xuyên tập hợp các số liệu về chi phí. Cụ thể, các chi phí trực tiếp như: Chi phí nguyên vật liệu, chi phí lao động tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất,… sẽ được tổng hợp lại theo đối tượng tập hợp chi phí hoặc đối tượng tính giá thành, còn chi phí sản xuất chung thì phải được lựa chọn theo tiêu thức phù hợp và được phân bổ hợp lý cho từng đối tượng.

Công thức tính giá thành sản xuất chuẩn

Xem thêm: So sánh phần mềm kế toán ERP và phần mềm kế toán thông thường

1. Công thức tính tổng giá thành sản phẩm

Tổng giá thành sản phẩm = Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ + Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ – Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

Trong đó:

• Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ: Chi phí của những sản phẩm chưa hoàn thành từ kỳ trước chuyển sang.
• Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ: Bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
• Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ: Chi phí của những sản phẩm chưa hoàn thành tại cuối kỳ.

2. Công thức tính giá thành đơn vị

Sau khi xác định được tổng giá thành sản phẩm, doanh nghiệp tính giá thành của từng sản phẩm theo công thức:

Giá thành đơn vị = Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành / Số lượng sản phẩm hoàn thành

Ví dụ tính giá thành sản xuất

Một doanh nghiệp có:

• Chi phí dở dang đầu kỳ: 100 triệu đồng
• Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ: 500 triệu đồng
• Chi phí dở dang cuối kỳ: 80 triệu đồng
• Sản phẩm hoàn thành: 10.000 sản phẩm

Khi đó:

Tổng giá thành = 100 + 500 – 80 = 520 triệu đồng

Giá thành đơn vị = 520 triệu / 10.000 = 52.000 đồng/sản phẩm

Như vậy, doanh nghiệp cần 52.000 đồng chi phí để hoàn thành một sản phẩm trong kỳ. Đây là cơ sở để doanh nghiệp xác định giá bán, tính lợi nhuận và kiểm soát chi phí sản xuất.

Có rất nhiều loại chi phí sản xuất. Bạn đọc có thể đọc thêm bài viết về phân loại Chi phí sản xuất

Quy trình tính giá thành sản xuất

Tuân thủ theo một quy trình tính giá thành sản phẩm là cơ sở để đảm bảo tính chính xác của chi phí sản xuất hàng hóa. Thông thường, quy trình này gồm các bước sau:

Các bước tính giá thành sản xuất

• Bước 1: Xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất. Công đoạn này giúp cung cấp số liệu cho việc tính giá thành theo từng đối tượng trong doanh nghiệp và cũng là cơ sở để kế toán doanh nghiệp xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phù hợp, đáp ứng các yêu cầu của công tác tính giá.
• Bước 2: Tập hợp các chi phí để tính giá sản xuất, bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
• Bước 3: Tính giá thành 
• Bước 4: Kiểm tra lại để đảm bảo tính đúng chi phí sản xuất của từng nhóm sản phẩm được sản xuất ra trong tháng.

Xem thêm: Cách tính giá thành sản phẩm

Các phương pháp tính giá thành sản xuất

Dưới đây là một số cách tính giá thành sản xuất sản phẩm phổ biến trên thị trường hiện nay:

• Phương pháp trực tiếp: Là phương pháp tính giá thành sản xuất thường được sử dụng cho những sản phẩm có quy trình công nghệ sản xuất đơn giản, khép kín, với chu kỳ sản xuất ngắn và xen kẽ, liên tục như sản phẩm bánh kẹo, điện, nước,…
• Phương pháp tính giá thành theo hệ số: Các doanh nghiệp có quy trình công nghệ sản xuất mà quá trình sản xuất sử dụng cùng loại nguyên vật liệu nhưng sản xuất ra nhiều sản phẩm khác nhau thường áp dụng phương pháp tính giá thành sản xuất này.
• Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ: Đây là phương pháp thích hợp với các đơn vị sản xuất được đa dạng chủng loại sản phẩm từ một quy trình công nghệ sản xuất chung.
• Phương pháp loại trừ chi phí: Thường được áp dụng tại các doanh nghiệp sản xuất sở hữu một quy trình công nghệ sản xuất, ngoài sản xuất ra sản phẩm chính còn thu được sản phẩm phụ hoặc hư hỏng không sửa chữa được.
• Phương pháp tổng cộng chi phí: Doanh nghiệp có quy trình công nghệ sản xuất phức tạp, quá trình sản xuất chế biến sản phẩm đòi hỏi phải qua nhiều bộ phận sản xuất, nhiều giai đoạn công nghệ thường ưa chuộng áp dụng phương pháp tính giá thành sản xuất bằng cách cộng tổng chi phí.
• Phương pháp liên hợp: Phù hợp với doanh nghiệp có tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ và tính chất sản phẩm đòi hỏi việc tính giá phải kết hợp nhiều phương pháp tính chi phí sản xuất khác nhau.
• Phương pháp tính theo định mức: Thường được lựa chọn bởi những doanh nghiệp đã xây dựng được định mức kinh tế kỹ thuật hoàn chỉnh và ổn định.

Các phương pháp tính giá thành sản xuất được liệt kê phía trên cần được lựa chọn kỹ lưỡng, dựa trên các điều kiện thực tế của doanh nghiệp về đặc điểm tổ chức sản xuất, quy trình công nghệ, dây chuyền sản xuất cũng như đối tượng tập hợp chi phí sản xuất để đem lại sự thuận tiện và hiệu quả cho hoạt động tính giá thành trong sản xuất.

Tầm quan trọng của công tác quản lý giá thành sản xuất

Chi phí sản xuất giảm sẽ giúp doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm, từ đó tạo thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm, tăng lợi nhuận và tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất.

Quản lý giá thành sản xuất là công tác quan trọng

Lợi thế cạnh tranh về giá cho phép doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, đây cũng là “con dao hai lưỡi”. Chiến lược giá thấp đặc biệt nguy hiểm nếu không có một kế hoạch cụ thể hoặc không xuất phát từ việc quản lý và vận hành sản xuất hiệu quả nên có mức giá tốt.

Vì vậy, để giảm giá thành sản phẩm mà vẫn đảm bảo lợi nhuận, doanh nghiệp cần giảm chi phí sản xuất, và cách hiệu quả nhất để đạt được điều này là áp dụng những thành tựu của tiến bộ khoa học kỹ thuật – công nghệ vào sản xuất:

• Ứng dụng máy móc, công nghệ mới cải tiến hoạt động sản xuất
• Ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, tự động hóa quy trình
• Ứng dụng công nghệ số trong công tác lập kế hoạch, tập hợp số liệu và có tính kết nối toàn bộ doanh nghiệp

Giải pháp tính và tối ưu giá thành sản xuất hiệu quả cho doanh nghiệp

Trong thời đại công nghệ số phát triển, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực quản lý giá thành và hỗ trợ tính giá thành sản xuất chuẩn xác đang là phương án được nhiều doanh nghiệp lựa chọn.

3S ERP hỗ trợ tính giá thành hiệu quả, chính xác

Trong đó, phần mềm 3S ERP là một trong những công cụ đang được nhiều doanh nghiệp ứng dụng hiện nay. Với 5 module quản trị chính là: Quản trị mua hàng, Quản trị bán hàng, Quản trị sản xuất, Quản trị hàng tồn kho, Tài chính – Kế toán, phần mềm 3S ERP cung cấp cho doanh nghiệp khả năng quản lý nguồn lực tổng thể và tận dụng các nguồn lực tối ưu. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất. Đây là một trong những bước để hạ giá thành sản phẩm hiệu quả.

Đặc biệt, chức năng tính giá thành sản xuất nằm trong phân hệ quản trị bán hàng của 3S ERP cũng được khách hàng đánh giá cao vì có thể thiết lập công thức để người dùng tính toán giá thành sản phẩm chính xác theo nhiều phương pháp (định mức, tỷ lệ, chi phí trực tiếp,…) và nhiều kiểu tập hợp khác nhau, từ đó cân đối giá bán để đảm bảo tối ưu lợi nhuận.

Các doanh nghiệp có nhu cầu tối ưu hóa quy trình quản lý giá thành hoặc mong muốn tìm kiếm một công cụ tính giá thành sản xuất hiệu quả, hãy liên hệ với các chuyên gia của chúng tôi qua hotline: 092.6886.855 để được nhận tư vấn và hỗ trợ.

Xem thêm thông tin tại:

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology
• Website: https://itgtechnology.vn/