Logistics là gì? Phân biệt logistics và chuỗi cung ứng
Dịch vụ logistics là gì? Bạn có bao giờ thắc mắc như vậy không? Cá nhân tôi mặc dù đã làm việc trong lĩnh vực vận chuyển nhiều năm, và sau đó chuyển sang làm cho công ty logistic, tôi vẫn có thời gian dài không có khái niệm rõ ràng về lĩnh vực này.
Vậy logistics là gì?
Trước khi trích dẫn định nghĩa mang tính học thuật, tôi xin nêu cách hiểu ngắn gọn: Logistics là quá trình lên kế hoạch, áp dụng và kiểm soát các luồng dịch chuyển của hàng hóa hóa hay thông tin liên quan tới nguyên liệu vật tư (đầu vào) và sản phẩm cuối cùng (đầu ra) từ điểm phát tới điểm tiêu thụ. Có thể minh họa sự kết hợp giữa đầu vào và đầu ra hậu cần trong sơ đồ sau: Logistics có thể tạm dịch một cách không có nghĩa là “hậu cần”, nhưng có thể có tiếng Việt chưa có thuật ngữ tương thích. Chúng tôi có thể chấp nhận các từ logistics như một từ đã được Việt hóa, cũng tương tự như nhiều từ khác trong thực tế đã chấp nhận như container, marketing…Lịch sử logistics
Về mặt lịch sử, hậu cần thuật ngữ bắt nguồn từ các cuộc chiến tranh cổ đại của đế quốc Hy Lạp và La Mã. Khi đó, những chiến binh có chức năng “Logistikas” được giao nhiệm vụ chu cấp và phân phối vũ khí và nhu yếu sản phẩm, đảm bảo điều kiện cho quân đội thăng hành quân an toàn từ bản doanh nghiệp đến một vị trí khác. Công việc “hậu cần” này có ý nghĩa sống còn đối với diện tích của chiến tranh, khi các bên tìm mọi cách bảo vệ nguồn cung ứng của mình và tìm cách khai thác nguồn cung ứng của đối phương. Quá trình hoạt động tăng dần hình thành một hệ thống mà sau này gọi là quản lý hậu cần. Trong thế chiến thứ hai, vai trò của “hậu cần” càng được khẳng định. Đội quân hậu cần của quân Mỹ và đồng minh tỏ ra có hiệu quả hơn quân đội Đức. Quân Mỹ đã đảm bảo cung cấp vũ khí, dược phẩm và quân đội như địa điểm đúng, đúng thời gian, bằng các phương thức tối ưu. Đấng phát huy ưu thế về công tác hậu cần mà Mỹ và đồng minh đã nhiều lần sử dụng ưu thế trong cuộc chiến tranh. Ngay cả trong thời gian này, nhiều ứng dụng về logic học đã được phát triển và vẫn được sử dụng cho đến ngày nay, mặc dù có rất ít thay đổi để phù hợp với môi trường sản xuất kinh doanh.Logistics trong luật Việt Nam
Thuật ngữ logistics cũng đã được sử dụng chính thức trong Luật thương mại năm 2005 và được sử dụng theo cách âm (một cách khá “ngộ độc”) theo tiếng Việt là “lô-gi-stíc”. Điều 233 Luật thương mại quy định: “Dịch vụ hậu cần là hoạt động thương mại thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa hóa đồng ý với khách hàng để thù lao.”Định nghĩa mang tính học thuật
Hiện có nhiều định nghĩa thuật toán về thuật ngữ logistic. Theo Hiệp hội các nhà chuyên nghiệp về quản trị chuỗi cung ứng (Council of Supply Chain Management Professionals – CSCMP), thì thuật ngữ này được định nghĩa khá đầy đủ như sau: “Quản trị hậu cần là một phần của quản trị chuỗi cung ứng ứng dụng bao gồm các kế hoạch, thực hiện, kiểm soát việc chuyển và dự trữ hiệu quả hàng hóa, dịch vụ cũng như các thông tin liên quan từ nơi phát đến nơi tiêu thụ để đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Hoạt động của cơ sở quản lý hậu cần quản trị bao gồm quản trị vận hành tải hóa hàng xuất và nhập, quản lý tàu, kho bãi, nguyên vật liệu, thực hiện đơn hàng, thiết kế mạng hậu cần, quản trị kho tồn tại, kế hoạch cung cấp/cầu, quản lý Nhà cung cấp dịch vụ thứ ba ở nhiều mức độ khác nhau, các chức năng của logistics cũng bao gồm tìm nguồn đầu vào, sản xuất theo kế hoạch, đóng gói, dịch vụ khách hàng. Quản trị logistics có chức năng tổng hợp và tối ưu hóa tất cả các hoạt động logistics cũng như phân phối hoạt động logistics với các chức năng khác như tiếp thị, kinh doanh, sản xuất, tài chính, công nghệ thông tin.”Phân biệt logistics với chuỗi cung ứng
Nếu logistics là một thành phần của chuỗi quản trị ứng dụng như định nghĩa trên, thì phần còn lại là gì? Phân biệt logistics và cung cấp chuỗi như thế nào? Hay nói cách khác, logistics khác với chuỗi ứng dụng gì? Để có căn cứ phân biệt, ta quay trở lại với khái niệm “chuỗi cung ứng” cũng của Hiệp hội các nhà chuyên nghiệp về quản trị chuỗi cung ứng. Vui lòng xem thế nào định nghĩa của họ: “Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm mục tiêu và quản lý tất cả các hoạt động liên quan đến tìm nguồn cung cấp, mua hàng, sản xuất và tất cả các hoạt động quản lý hậu cần quản trị. Ở cấp độ quản trị, quản trị chuỗi cung ứng bao gồm sự phối hợp và cộng tác của các đối tác trên cùng một kênh như nhà cung cấp, bên trung gian, các nhà cung cấp dịch vụ, khách hàng. cung ứng là một chức năng tích hợp với vai trò đầu tiên là sự kết nối các chức năng kinh doanh và quy trình kinh doanh chính yếu bên trong công ty và của các công ty với nhau thành một mô hình kinh doanh hiệu quả cao và kết thúc. Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các hoạt động quản lý hậu cần quản lý cũng như các hoạt động sản xuất và cung cấp sự cung cấp về quy trình và hoạt động của bộ phận tiếp thị, kinh doanh, thiết kế sản phẩm, tài chính, công nghệ thông tin.” Nếu so sánh hai định nghĩa trên, có thể tìm thấy cơ sở khác nhau. Khái niệm cung cấp chuỗi rộng hơn và bao gồm cả hậu cần và quá trình sản xuất. Ngoài ra, chuỗi cung cấp chú thích quan trọng hơn là hoạt động mua hàng (mua sắm) trong khi hậu cần giải quyết về chiến lược và phân phối hợp lý giữa tiếp thị và sản xuất.1PL, 2PL, 3PL, 4PL là gì?
Khi nói đến logistics, bạn có thể nghe các công ty dịch vụ nhận mình là 3PL (Nhà cung cấp dịch vụ hậu cần bên thứ ba), nghĩa là Công ty cung cấp dịch vụ logistics bên thứ 3. Câu hỏi đặt ra là: 3PL là gì nếu họ là bên thứ 3, vậy thì còn thứ hai (1PL), thứ hai (2PL), hay thứ tư (4PL) là gì? Ta cùng xem từng khái niệm. 1PL: là người cung cấp hàng hóa, thường là người gửi hàng (người gửi hàng), hoặc là người nhận hàng (người nhận hàng). Công ty tự thực hiện các hoạt động hậu cần của mình. Công ty sở hữu các phương tiện vận chuyển tiện ích, nhà xưởng, thiết bị trượt và các nguồn lực khác bao gồm cả người để thực hiện hậu cần hoạt động. Đây là những tập đoàn Logistics lớn trên thế giới với mạng lưới logistics toàn cầu, có phương pháp hoạt động phù hợp với từng địa phương. 2PL: là người vận động thực tế, hãng sản xuất như hãng máy, hãng hàng không, hãng xe tải 3PL: là người cung cấp giải pháp tổng hợp có thể lựa chọn dịch vụ hậu cần cho khách hàng, họ thường đảm nhận một phần, hay toàn bộ các đoạn công việc của cung ứng chuỗi. 4PL: Thuật ngữ 4PL lần đầu tiên được công ty Accenture sử dụng, và công ty này định nghĩa như sau: “4PL là một nhà tích hợp tập hợp các nguồn lực, năng lực và công nghệ của chính tổ chức của mình và các tổ chức khác để thiết kế, xây dựng và vận hành các giải pháp chuỗi cung ứng toàn diện.”Ví dụ về dịch vụ logistics
Dưới đây là ví dụ về dịch vụ logistics cho công ty May 10, trích đăng từ bài viết trên diễn đàn Vietship của thành viên có tên Dangerous Goods. Công ty 10 tháng 5 sản xuất và phân phối quần áo đi khắp nơi trong và ngoài nước, giao hàng đến tận nơi, đến tận giá bán hàng của các đại lý bán buôn, bán lẻ, thu hồi sản phẩm hư hỏng, lỗi, bán thanh lý hàng hết, bán, khuyến mãi..vv. Những công việc cơ bản họ phải làm hàng ngày là làm hợp đồng, đặt mua vải, chỉ, cúc, khóa, đơn vị, dây.vv.. ở trong, ngoài nước và sẽ ở nhiều nước khác nhau, nhiều thành phố khác nhau (vì không thể mua toàn bộ phụ kiện ở 1 nước, 1 thành phố được giá cả, mẫu mã, chất lượng ở mỗi nơi sẽ có 1 ưu thế, mỗi 1 sản phẩm sẽ sử dụng 1 loại phụ kiện đặc biệt hoặc 1 loại phụ kiện đặc biệt hoặc 1 loại phụ kiện đặc biệt hoặc 1 loại theo đúng phong cách của đơn hàng đó và sẽ phải mua nhiều loại ở nhiều thành phố khác nhau, rồi sợ chiến tranh, thiên tai,……) Công việc vận hành hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng sẽ có những đơn hàng theo lịch trình cài đặt trước gửi cho các công ty vận tải (công ty logistics) đến giờ này, ngày này, tháng này công ty 10 tháng 5 sẽ cần bao nhiêu cont của Ý, bao nhiêu kg cúc của Hàn Quốc, bao nhiêu chỉ từ nhà máy trong Biên Hòa chuyển ra để làm đơn hàng A trong bao nhiêu ngày,… Căn cứ theo thứ tự của tháng 10, công ty vận chuyển lên kế hoạch và trao đổi cùng Tháng 10 để quyết định ngày nào thì nhập cái gì trước, bằng đường nào, có kết hợp hay ghép hàng với đơn hàng khác hoặc của đơn vị khác hay không, vv.., mục tiêu thúc đẩy tiết kiệm tiền chuyển tối đa cho May 10, đạt tiến độ sản xuất hàng ngày mà không mất nhiều chi phí lưu kho (việc này sẽ công ty 10 May không thể có điều kiện ghép hàng, không có hệ thống đại lý toàn cầu và có phương án làm việc tốt bằng đơn vị vận tải được). Nếu mọi công việc đều xuôn xẻ, công nhân không ai nứt, điện không bị mất, không mưa, không bão, không động đất, không thay đổi đơn hàng, kiểu dáng, không thâm thiếu, không thay đổi giá cả, không có cạnh tranh, đổi nhà cung cấp vv và vv… thì công ty vận hành cứ thế mà làm và thu tiền. Nhưng, lúc nào cũng sẽ có chữ “nhưng”, sẽ có lúc 1 trong những nguyên khách quan mang đến, ngày 10 tháng 5 phải nhập nguyên liệu gấp để đáp ứng sản phẩm, đây là lúc các anh chị vận tải sẽ phải đưa ra phương pháp tối ưu cho khách hàng, đi bằng gì Đường biển (LCL; FCL), Xe tải, Đường sắt, Đường biển-Không khí hay Đường hàng không… Sau đó, các công ty giao nhận vận tải (công ty logistics) phải tham gia sâu hơn vào công việc sản xuất kinh doanh của tháng 5. nhà sản xuất ra sẽ cần đến 1 hãng tàu, 1 công ty Logistics hay 1 công ty FWD nào đó cho 1 vài anh chị khéo léo đến nói dăm ba câu phải trái, hạ giá, nâng hoa hồng để việc vận chuyển nhưng lại có 1 chữ “nhưng”, cạnh tranh thế thì khó lắm, Công ty đang làm vận tải cho may 10 họ phải và tem mã, số lượng sản phẩm, từng hàng, nhưng 1 số động tác nữa được xin bỏ qua, họ phải quét mã để có số lượng hàng hóa để đưa lên mạng của công ty tải xuống và để cùng quản lý lượng hàng, phụ liệu vào/ra vào ngày 10 tháng 5 nữa. chuẩn bị ra lò rồi thì kế hoạch phân phối đi nội địa địa bao nhiêu, nước ngoài bao nhiêu, cửa hàng này bao nhiêu sản phẩm, cửa hàng kia bao nhiêu sản phẩm, cửa hàng kia bao nhiêu sản phẩm thì các anh vận tải cũng có rồi, lúc này thì công ty vận tải sẽ lên kế hoạch đóng đơn nào, đi đâu trước, có thể có hàng lẻ, Hàng cont, hàng bộ, hàng Air nhưng các anh hàng không hoặc các anh tàu hay các anh bảo là có Hợp đồng giá tốt chờ đợi mà vào tranh giành (các anh có thể làm hợp đồng phụ thôi thì được) do công ty vận tải người ta đã làm bao nhiêu công đoạn có lãi rồi, nếu cần cạnh tranh bằng giá, họ sẵn sàng cạnh tranh giá thấp hơn và sẽ sử dụng dịch vụ của hãng vận tải tải giá cao/dịch vụ tốt hơn ông giá rẻ/dịch vụ thô và hơn nữa họ có 1 bộ công cụ mà chắc chắn sẽ tải trực tiếp không bao vây giờ tranh sẽ chắc chắn vào ngày 10 tháng 5 sẽ không công việc tải gói được và lúc đó tải trực tiếp chỉ đi săn các gói cho các nhà như May 10. Hàng chuyển đến đích rồi công việc của công ty logistics lại tiếp tục làm thủ tục hải quan, chuyển hàng đến kho phân phối hoặc chuyển trực tiếp đến từng cửa hàng đặt sản phẩm hoặc đại lý bán hàng cho May 10…vv.. Các công ty logisitcs có thể thu tiền, ghi lại báo cáo quảng cáo hàng tiêu thụ, tồn tại, hàng đổi, bảo hành, yêu cầu thêm hàng vào ngày mai,….vv.. cho tháng 10 từ đó 10 tháng 5 có kế hoạch sản xuất, phân phối, thu đổi, bảo hành, chuyên dụng cung cấp vật liệu,…. và chọn công cụ vận hành kế hoạch chuyển đổi, thị trường này đang cần hàng này, không cần hàng kia, thị trường này bán ế di chuyển qua thị trường rõ ràng hàng. Đơn nào còn tồn tại trong kho, đơn nào đã ra thị trường và đang ở cửa hàng nào, ngày nào thì Sale, khuyến mãi đơn nào, loại gì. Tất cả, tất cả các sản phẩm của May 10 đang ở đâu, đất nước, thành phố nào, kho hàng đều được công ty vận hành quản lý và cập nhật thay đổi hàng ngày với May 10. ty bản địa sẽ có lợi hơn trong công việc kết nối thương mại. Nguồn: vận tải container Mời bạn tham khảo bài tiếp theo: Diễn đàn logistics Việt Nam lần thứ nhấtĐăng ký nhận tư vấn giải pháp quản lý sản xuất
Bạn muốn chuyên gia
tư vấn nhanh?
Bạn đang tìm hiểu về các giải pháp chuyển đổi số và muốn chuyên gia tư vấn
trực tiếp tức thì?
Đừng ngại ngần kết nối với chúng tôi để được hỗ trợ giải pháp nhanh chóng
Đăng ký tư vấn giải pháp chuyên sâu theo ngành
Bài viết liên quan
![5+ Mẫu kế hoạch sản xuất bằng Excel chuyên nghiệp [Mới nhất]](https://itgtechnology.vn/wp-content/uploads/2025/12/mau-ke-hoach-san-xuat-bang-excel.jpg "5+ Mẫu kế hoạch sản xuất bằng Excel chuyên nghiệp [Mới nhất] 7")
![[Tải miễn phí] File mẫu lệnh sản xuất chuyên nghiệp, mới nhất 2025](https://itgtechnology.vn/wp-content/uploads/2025/12/mau-lenh-san-xuat.jpg "[Tải miễn phí] File mẫu lệnh sản xuất chuyên nghiệp, mới nhất 2025 9")
