EOQ là gì? Cách tính EOQ và 3 phương pháp ứng dụng EOQ hiệu quả

EOQ là mô hình được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực quản lý kho nhằm giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí kho bãi và đặt hàng. Vậy cụ thể EOQ là gì? Làm thế nào để tính EOQ chính xác và ứng dụng hiệu quả mô hình EOQ vào doanh nghiệp? Trong bài viết này, ITG Technology sẽ giúp bạn giải đáp tất cả những thắc mắc trên.

EOQ là gì?

EOQ (Economic Order Quantity – Lượng đặt hàng kinh tế) là phương pháp được sử dụng trong quản trị hàng tồn kho nhằm xác định số lượng hàng hóa doanh nghiệp cần mua tại một thời điểm để tối ưu hóa các chi phí liên quan đến việc đặt hàng và lưu kho.

Mô hình EOQ là gì

Lượng đặt hàng kinh tế được giới thiệu lần đầu bởi Ford W. Harris vào năm 1913. Cho đến nay, mô hình này vẫn được xem là nền tảng trong quản lý tồn kho và chuỗi cung ứng hiện đại.

Cách hoạt động của mô hình Economic Order Quantity

Mô hình EOQ hoạt động dựa trên nguyên lý cân bằng giữa hai loại chi phí chính là: Chi phí đặt hàng (Ordering cost) và chi phí lưu kho (Holding cost). Về cơ bản, chi phí đặt hàng giảm khi số lượng đặt hàng tăng. Trong khi đó, chi phí lưu kho sẽ tăng tỷ lệ thuận với số lượng hàng tồn kho trung bình. Vì vậy, doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp EOQ để cân bằng hai loại chi phí này, đảm bảo tổng chi phí liên quan đến tồn kho được giảm thiểu tối đa.

Tuy nhiên, lượng đặt hàng kinh tế chỉ hoạt động tốt khi được đặt trong những giả định cho trước là:

• Nhu cầu thị trường đối với sản phẩm có thể xác định trước và không thay đổi.
• Thời gian từ khi đặt hàng đến khi giao nhận được xác định trước và không thay đổi.
• Chi phí đặt hàng và chi phí vận chuyển cố định.
• Không có hiện tượng thiếu hàng.
• Không có biến động trong hoạt động sản xuất và cung ứng.
• Quy trình sản xuất và bán hàng không bị gián đoạn.
• Hạng mục sản phẩm chỉ là chủng loại đơn nhất, không xét đến tình huống nhiều mặt hàng.

Mô hình EOQ được áp dụng trong lĩnh vực nào?

EOQ có thể được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau và đặc biệt hiệu quả với các doanh nghiệp có nhu cầu quản lý tồn kho thường xuyên. Một số ngành phù hợp nhất để áp dụng mô hình quản lý hàng tồn kho EOQ có thể kể đến như:

• Sản xuất: EOQ giúp doanh nghiệp sản xuất cắt giảm các chi phí liên quan đến việc đặt hàng và lưu trữ nguyên vật liệu đầu vào. Đồng thời, đảm bảo chuỗi cung ứng nguyên liệu luôn ổn định, tránh gây gián đoạn sản xuất.
• Bán lẻ và thương mại: Mô hình EOQ giúp các nhà bán lẻ xác định số lượng hàng hóa tối ưu cần đặt, từ đó giảm thiểu chi phí lưu kho và chi phí đặt hàng. Bên cạnh đó, nhờ áp dụng phương pháp EOQ, doanh nghiệp bán lẻ có thể đảm bảo luôn có đủ sản phẩm để đáp ứng nhu cầu khách hàng. Điều này giúp cải thiện trải nghiệm mua sắm và tăng sự hài lòng của khách hàng.
• Thực phẩm và đồ uống: Chỉ số EOQ được điều chỉnh để phù hợp với tính thời vụ và hạn sử dụng ngắn của các sản phẩm thực phẩm, đồ uống; giúp doanh nghiệp F&B quản lý kho hiệu quả, tránh hư hỏng và lãng phí.
• Dược phẩm và thiết bị y tế: Điểm đặt hàng kinh tế được sử dụng để quản lý tồn kho vật tư và thiết bị y tế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đáng kể và đảm bảo luôn có đủ vật tư cần thiết để phục vụ nhu cầu của các bệnh viện, phòng khám, cơ sở y tế.
• Logistics: Quản lý tốt lượng đặt hàng kinh tế giúp doanh nghiệp logistics tối ưu chi phí quản lý kho bãi và đảm bảo luôn có đủ nguồn cung vật tư đóng gói, vận chuyển để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Một số lĩnh vực nên ưu tiên triển khai EOQ

Công thức tính EOQ (Cách tính lượng đặt hàng kinh tế)

Công thức chuẩn để tính EOQ (Economic Order Quantity) là:

Trong đó:

• EOQ: Số lượng đặt hàng tối ưu trong một đơn hàng
• D: Nhu cầu hàng hóa hàng năm (D = số lượng sản phẩm cần sử dụng/tiêu thụ trong năm)
• S: Chi phí cho mỗi lần đặt hàng (Thường bao gồm chi phí xử lý đơn hàng, vận chuyển, kiểm tra, nhân công liên quan đến việc đặt hàng,…)
• H: Chi phí lưu kho trên mỗi đơn vị/năm (H = Giá trị hàng hóa × Tỷ lệ chi phí lưu kho hàng năm (%)

Ví dụ cách tính lượng đặt hàng kinh tế (EOQ) trong thực tế

Để hiểu rõ hơn về ứng dụng của lượng đặt hàng kinh tế và cách tính EOQ, chúng ta hãy cùng xem xét một ví dụ cụ thể dưới đây:

Ví dụ về EOQ

Công ty A chuyên sản xuất linh kiện điện tử có:

• Nhu cầu nguyên liệu ổn định (D): 12.000 đơn vị/năm
• Chi phí mỗi lần đặt hàng (S): 500.000 VNĐ/lần
• Chi phí lưu kho (H): 10.000 VNĐ/đơn vị/năm

Khi áp dụng công thức tính EOQ, công ty này có thể tính được số lượng tối ưu cho mỗi lần đặt hàng như sau:

EOQ = √ [ (2 x 500.000 x 12.000) / 10.000 ] = √1.200.000.000 ≈1.095

Như vậy, công ty A nên đặt 1.095 đơn vị cho mỗi lần đặt hàng để đạt hiệu quả tối ưu về chi phí.

3 Cách để ứng dụng mô hình EOQ hiệu quả trong doanh nghiệp

Ứng dụng hệ thống quản lý tự động

Doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm quản lý kho chuyên nghiệp để nâng cao độ chính xác và hiệu quả khi áp dụng mô hình EOQ. Phần mềm không chỉ giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình tính toán lượng đặt hàng kinh tế để loại bỏ sai sót do tính toán thủ công, mà còn cung cấp dữ liệu liên tục để doanh nghiệp cập nhật tình hình tồn kho, đảm bảo tính chính xác khi ra quyết định.

[button_blog id=”3″]

Theo dõi và điều chỉnh EOQ thường xuyên

Thường xuyên theo dõi tồn kho và tính chỉ số EOQ định kỳ cho phép doanh nghiệp phản ứng nhanh chóng trước các thay đổi của thị trường, nhu cầu khách hàng và biến động chi phí. Bằng cách này, doanh nghiệp có thể kịp thời điều chỉnh chiến lược tồn kho, giữ cho mức dự trữ hàng hóa luôn ở trạng thái tối ưu. Từ đó, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ.

Khuyến khích hợp tác giữa các phòng ban

Để áp dụng mô hình số lượng đặt hàng kinh tế EOQ hiệu quả, các doanh nghiệp cần khuyến khích sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban. Khi các bộ phận từ mua hàng, bán hàng, kho đến logistics cùng hợp tác, chia sẻ thông tin và thống nhất mục tiêu, doanh nghiệp có thể xây dựng một chiến lược quản lý hàng tồn kho toàn diện và tối ưu.

Lợi ích của phương pháp số lượng đặt hàng kinh tế

Khi áp dụng đúng cách, mô hình quản lý hàng tồn kho EOQ sẽ mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Một số lợi ích tiêu biểu có thể kể đến như:

Lợi ích của phương pháp EOQ

• Giảm chi phí quản lý tồn kho

Hàng tồn kho là tài sản quan trọng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc lưu trữ hàng quá mức có thể gây tồn đọng vốn, làm giảm hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp.

Bằng cách áp dụng phương pháp EOQ, doanh nghiệp có thể tính toán được số lượng đặt hàng tối ưu, vừa đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường, vừa giúp giảm thiểu chi phí mua hàng và lưu kho. Từ đó, giải phóng nguồn vốn lưu động để đầu tư vào các hoạt động kinh doanh khác mang lại giá trị cao hơn.

• Nâng cao hiệu quả vận hành

Khi đã xác định lượng đặt hàng kinh tế, doanh nghiệp có thể lập kế hoạch đặt hàng định kỳ, từ đó, giảm thiểu thời gian và công sức cho việc ra quyết định mỗi lần đặt hàng. Điều này cũng giúp nhà cung cấp dự đoán được nhu cầu và chuẩn bị tốt hơn.

• Giảm thiểu rủi ro thiếu hoặc thừa hàng

Doanh nghiệp áp dụng mô hình EOQ trong quản lý tồn kho có thể tránh được tình trạng đặt hàng theo cảm tính hoặc dựa trên kinh nghiệm chủ quan. Nhờ vậy, doanh nghiệp luôn đảm bảo có đủ hàng trong kho để đáp ứng nhu cầu sản xuất và phục vụ thị trường mà không gây dư thừa, lãng phí.

• Tối ưu định mức tồn kho

Phương pháp EOQ giúp doanh nghiệp xác định và duy trì mức tồn kho tối ưu. Đồng thời, mô hình EOQ cũng có thể kết hợp hiệu quả với các phương pháp quản lý tồn kho khác như: Tồn kho an toàn (Safety Stock) hay điểm đặt hàng lại (Reorder Point), giúp doanh nghiệp xây dựng một chiến lược quản lý tồn kho toàn diện, đảm bảo sự cân bằng giữa chi phí và tính sẵn có của sản phẩm.

Hạn chế của phương pháp số lượng đặt hàng kinh tế

Mặc dù là một công cụ hữu ích, nhưng cũng như nhiều phương pháp quản lý hàng tồn khác, EOQ cũng tồn tại một số điểm hạn chế như:

Hạn chế của mô hình EOQ

• Các giả định không thực tế

Mô hình EOQ đưa ra các giả định nhu cầu là ổn định và có thể dự đoán được, chi phí đặt hàng và lưu kho không đổi theo thời gian, thời gian giao hàng cố định,… Trong thực tế, các yếu tố này thường biến động, đặc biệt với các ngành mang tính mùa vụ. Nếu các giả định không thực tế, kết quả tính lượng đặt hàng kinh tế sẽ không chính xác.

• Khó áp dụng cho sản phẩm có tính chất đặc biệt

Các mặt hàng có tính chất đặc biệt như: Hàng có hạn sử dụng ngắn, sản phẩm thời trang theo mùa, sản phẩm công nghệ phát triển nhanh. Đối với những mặt hàng này, chi phí lỗi thời có thể vượt xa lợi ích từ việc tối ưu hóa chi phí đặt hàng và lưu kho mang lại.

• Tính đơn giản

Tuy là một công cụ quản lý tồn kho đơn giản và dễ áp dụng nhưng phương pháp EOQ lại không thể tính đến những yếu tố phức tạp thường gặp trong thực tế. Do đó, khi áp dụng, doanh nghiệp có thể bỏ qua các biến số quan trọng như: Nhu cầu thị trường, rủi ro từ nhà cung cấp, thời gian chờ đợi,… Để có chiến lược quản lý tồn kho hiệu quả, doanh nghiệp cần kết hợp EOQ với các phương pháp khác như: Tồn kho an toàn, điểm đặt hàng lại (Reorder Point),… để có cái nhìn toàn diện hơn.

Triển khai mô hình EOQ hiệu quả với phần mềm 3S WMS

Thay vì triển khai điểm đặt hàng kinh tế EOQ theo phương thức thủ công khiến doanh nghiệp tốn thời gian và tiềm ẩn nhiều rủi ro sai sót. Doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm 3S WMS để nâng cao hiệu quả của mô hình EOQ.

Ứng dụng giải pháp quản lý kho 3S WMS giúp doanh nghiệp triển khai EOQ hiệu quả

3S WMS là giải pháp quản trị kho thông minh do ITG Technology nghiên cứu và phát triển. Phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp triển khai EOQ hiệu quả nhờ các tính năng nổi bật:

• Tự động tính toán EOQ dựa trên dữ liệu tiêu thụ, chi phí đặt hàng, chi phí lưu kho.
• Theo dõi tồn kho theo thời gian thực, đưa ra cảnh báo khi mức tồn chạm ngưỡng EOQ.
• Quản lý tồn kho an toàn (Safety Stock), giảm thiểu rủi ro thiếu hụt hàng.
• Phân tích chi phí tồn kho giúp nhà quản lý đưa ra quyết định mua hàng chính xác.
• Tích hợp với hệ thống ERP và MES, đảm bảo dữ liệu xuyên suốt toàn chuỗi giá trị.

Việc kết hợp EOQ và phần mềm quản lý kho 3S WMS giúp doanh nghiệp không chỉ tối ưu chi phí, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, duy trì chuỗi cung ứng linh hoạt trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.

[form_single id=”1″]

Qua bài viết, chúng ta đã tìm hiểu các thông tin về mô hình EOQ là gì, công thức tính và cách áp dụng phương pháp EOQ trong doanh nghiệp. Hy vọng thông qua những chia sẻ của ITG, doanh nghiệp có thể triển khai mô hình này hiệu quả vào hoạt động quản lý kho của mình. Nếu bạn đang tìm kiếm phần mềm giúp quản lý kho hiệu quả, hãy liên hệ với sô hotline: 092.6886.855 để được tư vấn tận tình.

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology