Báo cáo ESG là gì? Hướng dẫn 6 bước lập báo cáo ESG hiệu quả

Trong bối cảnh toàn cầu hướng đến phát triển bền vững, báo cáo ESG đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp muốn tham gia vào chuỗi cung ứng thế giới. Vậy báo cáo ESG là gì? Làm thế nào để tạo ESG report? Hãy cùng ITG Technology tìm hiểu trong bài viết sau đây!

Báo cáo ESG (ESG report) là gì?

Báo cáo ESG (ESG report) là tài liệu công bố thông tin về các yếu tố phát triển bền vững của doanh nghiệp ở ba khía cạnh: Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị doanh nghiệp (Governance). Báo cáo chỉ số ESG không chỉ giúp doanh nghiệp trình bày cam kết và thành tựu trong hoạt động phát triển bền vững mà còn cung cấp cơ sở giúp các nhà đầu tư, khách hàng và đối tác đánh giá chính xác năng lực quản trị và sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Báo cáo ESG là gì?

Các thành phần chính trong báo cáo ESG bao gồm:

• Môi trường (Environmental): Đánh giá tác động môi trường như phát thải khí nhà kính, sử dụng tài nguyên, quản lý chất thải, bảo vệ đa dạng sinh học và các sáng kiến xanh.
• Xã hội (Social): Phản ánh trách nhiệm xã hội qua các chỉ tiêu về nhân sự, an toàn lao động, đào tạo phát triển, đóng góp cộng đồng và tác động xã hội tích cực.
• Quản trị (Governance): Trình bày cơ cấu quản trị, minh bạch thông tin, quản lý rủi ro, tuân thủ pháp luật và các nguyên tắc đạo đức kinh doanh.

Lợi ích của báo cáo ESG đối với doanh nghiệp

Việc xây dựng báo cáo ESG mang lại nhiều giá trị hữu ích đối với doanh nghiệp. Cụ thể:

Lợi ích mang lại khi doanh nghiệp thực hiện báo cáo phát triển bền vững ESG

Tăng cường danh tiếng thương hiệu

Công bố ESG giúp doanh nghiệp thể hiện sự minh bạch, trách nhiệm và định hướng rõ ràng về các hoạt động phát triển bền vững; từ đó củng cố niềm tin từ khách hàng, nhà đầu tư và các đối tác. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm “xanh” và “sạch”, một thương hiệu có uy tín về ESG sẽ có lợi thế cạnh tranh vượt trội hơn.

Tăng khả năng tiếp cận vốn đầu tư

Hiện nay, nhiều quỹ đầu tư quốc tế và tổ chức tài chính xem bộ tiêu chí ESG là thước đo để đánh giá mức độ rủi ro và dự báo tiềm năng tăng trưởng dài hạn của một công ty. Theo báo cáo đặc biệt đo lường chỉ số niềm tin của Edelman “88% các nhà đầu tư tự tin rằng các công ty chú trọng đến sáng kiến về ESG sẽ đem lại cơ hội về mặt lợi nhuận trong dài hạn tốt hơn so với các công ty không chú trọng về ESG”. Vì vậy, các doanh nghiệp có báo cáo phát triển bền vững ESG minh bạch và chỉ số ESG cao sẽ dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn đầu tư lớn với chi phí vốn ưu đãi hơn.

Giảm thiểu rủi ro kinh doanh

Trong quá trình lập báo cáo ESG, doanh nghiệp cần đánh giá và quản lý chặt chẽ các yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu (thuế carbon, gián đoạn chuỗi cung ứng,…), các vấn đề xã hội (an toàn lao động, quan hệ cộng đồng,…) và quản trị (tham nhũng, thiếu minh bạch,…). Việc này giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các rủi ro tiềm ẩn và có biện pháp phòng ngừa hiệu quả để tránh các cuộc khủng hoảng và tổn thất tài chính nghiêm trọng.

Tăng hiệu quả vận hành

Thông qua báo cáo phát triển bền vững, doanh nghiệp có thể nhận diện những “lỗ hổng” trong quản trị vận hành như: Vấn đề sử dụng tài nguyên, chi phí năng lượng, năng suất lao động, rủi ro pháp lý,… và xác định cơ hội cải tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí.

Tuân thủ quy định pháp lý

Tuân thủ quy định về ESG ở nước sở tại là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc thực hiện báo cáo ESG sẽ giúp doanh nghiệp rà soát, hệ thống hóa và cập nhật các chính sách liên quan đến môi trường, xã hội, quản trị theo chuẩn mực quốc tế. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chủ động phát hiện và khắc phục những rủi ro pháp lý tiềm ẩn, tránh được các khoản phạt hay tranh chấp phát sinh.

Những doanh nghiệp cần lập báo cáo ESG

Nhiều người nghĩ rằng, chỉ các tập đoàn lớn mới cần báo cáo ESG. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, doanh nghiệp ở bất kỳ quy mô hay lĩnh vực nào cũng nên thực hiện báo cáo ESG để nâng cao lợi thế cạnh tranh.

Doanh nghiệp nào cần báo cáo ESG?

Chẳng hạn, để hiện thực hóa mục tiêu “phát thải ròng bằng 0” vào năm 2050 theo cam kết tại Hội nghị COP26, Chính phủ Việt Nam đã phát động “Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022 -2025”. Điểm đáng chú ý là kết quả ESG report sẽ được sử dụng làm cơ sở để sàng lọc, lựa chọn các doanh nghiệp nhận hỗ trợ. Ví dụ này đã chứng minh, việc thực hiện báo cáo phát triển bền vững ESG không còn chỉ giới hạn cho các tập đoàn lớn mà đã trở thành tiêu chuẩn quan trọng đối với các doanh nghiệp tư nhân muốn tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ của Chính phủ.

Để chi tiết hơn, dưới đây, ITG sẽ liệt kê những nhóm doanh nghiệp cần thực hiện lập báo cáo ESG:

• Doanh nghiệp niêm yết: Các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán thường phải công bố ESG minh bạch để đáp ứng yêu cầu của từ nhà đầu tư và cơ quan quản lý.
• Doanh nghiệp xuất khẩu: Các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa ra quốc tế, đặc biệt là các nước Mỹ, EU, Nhật Bản, cần công bố báo cáo ESG để đáp ứng yêu cầu từ khách hàng và tuân thủ quy định thương mại quốc tế.
• Doanh nghiệp trong các ngành có tác động cao đến môi trường: Công ty hoạt động trong các ngành công nghiệp có tác động lớn đến môi trường như năng lượng, hóa chất, khai khoáng, dệt may, thực phẩm,… cần báo cáo ESG để chứng minh cam kết phát triển bền vững và tuân thủ quy định của pháp luật.
• Doanh nghiệp có định hướng phát triển bền vững: Các doanh nghiệp muốn xây dựng hình ảnh doanh nghiệp sản xuất xanh để nâng cao uy tín thương hiệu và tiếp cận vốn đầu tư quốc tế cần triển khai ESG Report.
• Doanh nghiệp có vốn nước ngoài: Các công ty có cổ đông hoặc nhà đầu tư nước ngoài thường phải thực hiện báo cáo ESG để đáp ứng yêu cầu từ công ty mẹ hoặc quỹ đầu tư.
• Doanh nghiệp quy mô lớn: Các tập đoàn và doanh nghiệp lớn với doanh thu trên 500 tỷ đồng hoặc có hơn 1000 lao động thường được khuyến khích hoặc yêu cầu lập báo cáo ESG.

Xem thêm: Kiểm kê khí nhà kính là gì? Danh sách các doanh nghiệp cần kiểm kê khí nhà kính

Tổng hợp các khung tiêu chuẩn báo cáo ESG

Hiện nay chưa có bộ tiêu chuẩn báo cáo ESG chung áp dụng cho tất cả doanh nghiệp. Tuy nhiên, các tổ chức muốn thực hiện báo cáo ESG có thể tham khảo các bộ tiêu chuẩn quốc tế sau:

Tổng hợp các bộ tiêu chuẩn báo cáo ESG

Tiêu chuẩn GRI (GRI Standards) 

Tiêu chuẩn sáng kiến báo cáo toàn cầu (Global Reporting Initiative Standards – GRI) là khung báo cáo ESG được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới. GRI cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách đo lường và báo cáo tác động của doanh nghiệp lên các vấn đề kinh tế, môi trường và xã hội và kinh tế; giúp doanh nghiệp báo cáo ESG minh bạch, nhất quán.

GRI Standards có ba nhóm tiêu chuẩn chính:

• Tiêu chuẩn chung (Universal Standards): Áp dụng cho mọi tổ chức, bao gồm các thông tin cơ bản về quản trị, chiến lược và cách tiếp cận quản lý.
• Tiêu chuẩn ngành (Sector Standards): Hướng dẫn chi tiết hơn cho các ngành cụ thể có tác động lớn đến môi trường và xã hội, như dầu khí, than đá, nông nghiệp,…
• Tiêu chuẩn chủ đề (Topic Standards): Cung cấp hướng dẫn cụ thể về các chủ đề riêng lẻ như biến đổi khí hậu, sức khỏe và an toàn lao động, đa dạng sinh học,…

Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Bền vững (SASB)

Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Bền vững (Sustainability Accounting Standards Board – SASB) là hệ thống tiêu chuẩn ngành, tập trung phân tích các thông tin ESG có tác động đến tài chính của doanh nghiệp. Thông qua tiêu chuẩn SASB, các nhà đầu tư có thể dễ dàng so sánh hiệu suất ESG giữa các công ty cùng ngành, từ đó ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Khung Ủy ban Tiêu chuẩn Công bố Khí hậu (CDSB)

Khung Ủy ban Tiêu chuẩn Công bố Khí hậu (Climate Disclosure Standards Board Framework – CDSB) tập trung phân tích các thông tin liên quan đến khía cạnh môi trường và biến đổi khí hậu để đưa vào báo cáo tài chính chính thống của công ty. Hiện nay, có tới 374 công ty trên 32 quốc gia hiện đang áp dụng khung CDSB. Các khung này cũng đang được tham chiếu tại 7 sàn giao dịch chứng khoán trên toàn thế giới.

Tiêu chuẩn công bố thông tin bền vững IFRS

Tiêu chuẩn công bố thông tin bền vững IFRS (IFRS Sustainability Disclosure Standards) được xây dựng dựa trên khung báo cáo CDSB và SASB trước đây. Mục đích của IFRS là tạo ra một khuôn khổ chung có thể áp dụng cho tất cả báo cáo bền vững. Thông qua bộ tiêu chuẩn này, nhà đầu tư và các bên liên quan có thể đánh giá toàn diện, chính xác về những nỗ lực phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Hướng dẫn 6 bước lập báo cáo ESG hiệu quả

Để xây dựng báo cáo ESG, doanh nghiệp cần thực hiện theo 6 bước hướng dưới dưới đây:

6 Bước lập báo cáo ESG hiệu quả

Bước 1: Xác định mục tiêu và phạm vi báo cáo

Trước khi lập báo cáo ESG, doanh nghiệp cần xác định rõ 3 nội dung chính:

• Mục tiêu báo cáo: Lý do doanh nghiệp lập báo cáo ESG là để xây dựng danh tiếng thương hiệu, thu hút vốn hay để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư.
• Đối tượng đọc báo cáo: Xác định người xem báo cáo là cổ đông, nhà đầu tư hay khách hàng để trình bày thông tin phù hợp.
• Phạm vi nội dung: Báo cáo sẽ thể hiện đầy đủ 3 khía cạnh môi trường, xã hội, quản trị hay sẽ tập trung vào vấn đề nào (ví dụ: phát thải carbon, an toàn lao động, đa dạng nhân sự, đạo đức kinh doanh)?

Bước 2: Lựa chọn khung báo cáo và thiết lập chỉ tiêu KPIs

Lựa chọn tiêu chuẩn báo cáo phù hợp với mục tiêu báo cáo, ngành nghề kinh doanh và quy mô doanh nghiệp. Đồng thời, xây dựng danh sách các chỉ tiêu quan trọng (KPIs) cho từng lĩnh vực ESG. Các chỉ tiêu được thiết lập cần đảm bảo có thể đo lường được và phù hợp với chiến lược kinh doanh tổng thể của doanh nghiệp.

Bước 3: Thu thập và chuẩn hóa dữ liệu

Thu thập dữ liệu liên quan đến các chỉ tiêu ESG từ các phòng ban và đơn vị trong tổ chức như: Số liệu phát thải, mức tiêu thụ năng lượng, chỉ số đa dạng nhân sự, tỷ lệ tham nhũng, khiếu nại khách hàng,… Dữ liệu được thu thập cần đảm bảo tính chính xác, nhất quán và có thể kiểm chứng được. Doanh nghiệp có thể sử dụng các phần mềm chuyên dụng như hệ thống giám sát năng lượng EMS để tự động hóa quá trình thu thập và xử lý dữ liệu.

Bước 4: Trình bày báo cáo

Nhân sự hoặc phòng ban phụ trách lập báo cáo ESG sẽ chuẩn hóa và sắp xếp các thông tin phù hợp để đưa vào báo cáo. Báo cáo cần được thể hiện theo cấu trúc logic, dễ hiểu với ngôn ngữ chuyên nghiệp nhưng không quá kỹ thuật. Doanh nghiệp cũng có thể sử dụng biểu đồ, infographic và hình ảnh trực quan để minh họa dữ liệu, giúp người đọc dễ tiếp cận hơn.

Thông thường, các thành phần chính trong báo cáo phát triển bền vững ESG sẽ gồm:

• Mở đầu: Giới thiệu tổng quan về tầm nhìn, cam kết và chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
• Nội dung chính: Trình bày chi tiết các số liệu và phân tích các khía cạnh E, S, G.
• Phụ lục: Đính kèm các tài liệu tham khảo, bằng chứng xác minh hoặc các chứng nhận liên quan.

Bước 5: Xác minh thông tin

Để tăng độ tin cậy của báo cáo, doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ thông tin trước khi công bố rộng rãi. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể mời bên thứ ba tiến hành đánh giá độc lập để đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

Bước 6: Công bố báo cáo

Cuối cùng, doanh nghiệp sẽ công bố báo cáo phát triển bền vững ESG trên các kênh truyền thông phù hợp như website công ty, các trang mạng xã hội hoặc gửi trực tiếp cho các nhà đầu tư và bên liên quan. Việc công bố báo cáo một cách minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và tạo dựng niềm tin với khách hàng và đối tác.

Ví dụ báo cáo phát triển bền vững ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam

Báo cáo ESG của Vinamilk

Vinamilk là một trong những doanh nghiệp đi đầu trong triển khai và công bố minh bạch kết quả ESG. Theo mẫu báo cáo ESG của Vinamilk năm 2023, doanh nghiệp này đã tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao và tự động hóa trong sản xuất để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Bên cạnh đó, công ty cũng đặt mục tiêu giảm 30% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Những cam kết này đã khẳng định nỗ lực mạnh mẽ của Vinamilk trong việc bảo vệ môi trường, thực hiện trách nhiệm xã hội và xây dựng quản trị doanh nghiệp hiệu quả.

Báo cáo ESG của HHP GLOBAL

HHP GLOBAL là doanh nghiệp rất quyết liệt trong việc triển khai ESG. Công ty cam kết tích hợp các nguyên tắc ESG vào toàn bộ hoạt động, từ quản trị, sản xuất đến tạo tác động xã hội tích cực.

Báo cáo ESG 2024 của HHP GLOBAL cho thấy, để đạt mục tiêu Net Zero trước năm 2035, công ty tiếp tục đầu tư vào công nghệ xanh, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, gia tăng tỷ trọng nguyên liệu tái chế.

Thông qua ứng dụng và triển khai giải pháp nhà máy thông minh 3S iFACTORY, công ty HHP GLOBAL có thể minh bạch hóa tất cả các khâu trong quản trị điều hành: Từ mua hàng, bán hàng, cho đến sản xuất. Bên cạnh đó, hệ thống cũng giúp doanh nghiệp đo lường tiêu hao năng lượng để đưa ra các biện pháp tiết giảm năng lượng kịp thời, từ đó tối ưu chỉ số E (Environmental).

Chi tiết số liệu báo cáo ESG của HHP GLOBAL xem tại đây

Báo cáo ESG của Masan

Không chỉ là doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực tiêu dùng – bán lẻ, Masan còn là một trong những tổ chức tiên phong ứng dụng ESG vào các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo mẫu báo cáo phát triển bền vững 2021 của Masan, doanh nghiệp này đã tiết kiệm 8.28% GJ/t (WO3) năng lượng điện và khí đốt, tăng tỷ lệ tái chế lên 82.9% và đóng góp 69 tỷ đồng cho các hoạt động kinh tế và xã hội tại Thái Nguyên (Việt Nam),… Đây là những con số biết nói, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Masan về các vấn đề ESG.

Xem chi tiết báo cáo ESG của Masan tại đây

Báo cáo ESG của Vietcombank

Mẫu Báo cáo ESG của ngân hàng Vietcombank thể hiện cam kết mạnh mẽ của doanh nghiệp này đối với các giá trị môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của ngân hàng trong quá trình chuyển đổi xanh của ngành tài chính Việt Nam.

Một vài con số ấn tượng trong báo cáo ESG 2024 của Vietcombank có thể kể đến như: Tỷ lệ giao dịch trên kênh số tăng trưởng mạnh (99%), phát hành thành công 2.000 tỷ đồng trái phiếu xanh, tài trợ 571 tỷ đồng cho các chương trình an sinh xã hội, tổ chức 65 chương trình khảo sát khách hàng và nhận được hơn 1 triệu lượt phản hồi,…

Chi tiết báo cáo ESG của Vietcombank xem tại đây

Giải pháp hỗ trợ lập báo cáo ESG hiệu quả cho doanh nghiệp

Để xây dựng báo cáo ESG đầy đủ, chính xác, doanh nghiệp cần có công cụ hỗ trợ thu thập và tính toán những chỉ số cần thiết.

Phần mềm giám sát năng lượng EMS hỗ trợ công tác báo cáo ESG của doanh nghiệp

Phần mềm quản lý năng lượng trong sản xuất EMS là một giải pháp nằm trong hệ sinh thái chuyển đổi số nhà máy thông minh 3S iFACTORY do ITG Technology nghiên cứu và phát triển. Phần mềm giúp các doanh nghiệp sản xuất thực hiện công cuộc chuyển đổi xanh và trách nghiệm ESG, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững thông qua việc giám sát những thông số quan trọng như:

• Mức tiêu thụ điện năng theo từng công đoạn, khung giờ…
• Mức tiêu thụ năng lượng phân chia theo thiết bị của từng phòng ban (Chiếu sáng, Điều hòa,…)
• Mức năng lượng tiết kiệm theo tuần, tháng, năm
• Mức tiêu thụ năng lượng theo khung giờ, giờ cao điểm, giờ thấp điểm
• Dòng chảy năng lượng theo loại hình năng lượng, khu vực, công đoạn…
• Xu hướng nhu cầu năng lượng
• Và các chỉ số Smart KPI khác theo đặc thù doanh nghiệp

Với khả năng giám sát dữ liệu theo thời gian thực, phần mềm cung cấp góc nhìn trực quan về mức tiêu thụ năng lượng và phát thải trong toàn bộ nhà máy, từ đó giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu ESG hiệu quả.

Đăng ký ngay để được các chuyên gia tư vấn chi tiết và trải nghiệm phần mềm:

[button_blog id=”4″]

Có thể thấy rằng, thực hiện báo cáo ESG không chỉ thể hiện trách nhiệm, cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp mà còn là công cụ giúp các tổ chức xây dựng uy tín, thu hút vốn đầu tư và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Các doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn và triển khai phần mềm hỗ trợ giám sát ESG có thể liên hệ đến ITG theo số hotline 092.6886.855 để được hỗ trợ trong thời gian sớm nhất.

• Facebook: https://www.facebook.com/itgtechnology.vn
• Youtube: https://www.youtube.com/c/ITGTechnology